Pestisit Kullanımının Denetlenmesine Dair Kanun Teklifi

T.B.M.M. - YENİ YOL 'Grup Başkanlığı Tarih : ...ûfci.J Sayı S>.a bssü:? sr/tLci Doç, Dr, Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA PESTÎSİT KULLANIMININ DENETLENMESİNE DAİR KANUN TEKLİFİMİZ, GEREKÇESİ İLE BİRLİKTE EKTE SUNULMUŞTUR. GEREĞİNİN YAPILMASINI SAYGILARIMLA ARZ EDERİM. 06.01.2026 Do Dr, Selçuk Ozdağ Muğla Milletvekili Grbm Başkanvekili TBMM BAŞKANLIĞI Sağlık, Aile, Çalışma ve Tali Komisyon Sosyal İşler Tarım, Orman ve Esas Komisyon Köyişleri Tarih: 8-1-2026 Esas No:2/3457  I EM M KANUNLAR vp KARARLAR BSK.LIGI O 6 Ocak 2026 Numara: o 6 Ocak 202B . 'io;  bSÎİ»; mÇ'ILBİ Doç. Dr. Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Gi'up Başkanvekili GEREKÇE Zehirsiz sofralar bir ideal değil, kamusal bir zorunluluktur. Türkiye'de tarımsal üretimde yoğun biçimde kullamlan pestisitler; insan sağlığı, çevre, toprak ve su varlıklan açısından ciddi risÜer doğurmakta, aym zamanda ülkemizin gıda güvenliğini ve tanmsal itibarım zedelemektedir. Mevcut uygulamalarda pestisit denetimleri büyük ölçüde hasat sonrası, sımrlı numune esasına dayalı ve şeffaflıktan uzak bir şekilde yürütülmektedir. Bu durum, pestisit kalıntısı taşıyan ürünlerin iç pazarda tüketiciye ulaşmasına engel olamamakta, ihracatta ise Türkiye'nin sürekli olarak kalıntı iadeleriyle karşılaşmasına neden olmaktadır. Oysa etkili bir gıda güvenliği politikası, denetimi üretimin kaynağında, yani hasat öncesinde başlatmayı ve üretimden tüketime kadar tüm zinciri kapsayan bütüncül bir yaklaşımı zorunlu kılar. Pestisit meselesi, halk sağlığı, çevre hakkı ve gelecek kuşaklarm korunması meselesidir. Bu Kanun Teklifimiz ile; - Pestisit denetimlerinin hasat öncesi aşamadan itibaren zorunlu hale getirilmesi. Ürünlerin tarla, hal, pazar, depo ve market aşamalarında izlenebilirliğinin sağlanması, - Yüksek riskli ve yasaklı pestisitlerin kademeli olarak tamamen ortadan kaldırılması. Denetim sonuçlarının kamuoyuyla düzenli ve şeffaf biçimde paylaşılması, Çiftçiyi cezalandıran değil, zehirsiz ve sürdürülebilir üretime yönlendiren teşvik mekanizmalarının kurulması amaçlanmaktadır. Bu teklif, sağlıklı gıdaya erişimi bir ayrıcalık değil, devletin yurttaşına karşı asli sorumluluğu olarak gören bir anlayışın ürünüdür.  m Doç,Dr, Selçuk Özdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili MADDE GEREKÇELERİ Madde 1- Bu madde ile Kanunun amacı ve kapsamı belirlenerek pestisit meselesinin üretimden tüketime kadar tüm aşamaları kapsayan bir kamu politikası olduğu vurgulanmaktadır. Madde 2- Pestisit kaynaklı risklerin önlenmesinde en etkili yöntem, denetimin hasat öncesinde yapılmasıdır. Bu madde ile önleyici ve koruyucu denetim anlayışı esas alınmaktadır. Madde 3- Pestisitli ürünlerin yalnızca üretim aşamasında değil, dağıtım ve satış süreçlerinde de piyasaya sürülebildiği dikkate alınarak, denetimlerin tüm zinciri kapsaması amaçlanmaktadır. Madde 4- Uluslararası bilimsel veriler ışığında yüksek riskli pestisitlerin kullammdan kaldırılması, halk sağlığımn korunması açısından zorunludur. Kademeli yasaklama ile üreticinin uyum süreci gözetilmektedir. Madde 5- Gıda güvenliği kamuoyunu doğrudan ilgilendiren bir konudur. Yurttaşın ne tükettiğini bilme hakkı gereği denetim sonuçlannm şeffaf biçimde paylaşılması amaçlanmaktadır. Madde 6- Zehirsiz üretime geçişin kalıcı olabilmesi için çiftçilerin desteklenmesi gerekmektedir. Bu madde ile teşvik edici bir politika benimsenmektedir. Madde 7- Kanunun etkin biçimde uygulanabilmesi için caydıncı ve kademeli idari yaptırımlar düzenlenmiştir. Madde 8- Toplum sağlığım ilgilendiren bu düzenlemenin gecikmeksizin yürürlüğe girmesi amaçlanmaktadır. Madde 9- Kanunun konusu itibanyla yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanına verilmesi uygun görülmüştür.  ÖSSLv, Î'|.I.CÎ Doç. Dr. Selçuk Ozdağ Muğla Milletvekili Grup Başkanvekili PESTISIT KULLANIMININ DENETLENMESİNE DAİR KANUN TEKLİFİ Madde 1- Amaç ve Kapsam Bu Kanunun amacı; tarımsal üretimde kullamlan pestisitlerin insan sağlığı ve çevre üzerindeki olumsuz etkilerini önlemek, pestisit kullammmı azaltmak, denetimleri etkinleştirmek ve üretimden tüketime kadar gıda güvenliğini sağlamaktır. Bu Kanun; tarımsal üretim alanlarım, hasat süreçlerini, haller, toptancılar, pazar yerleri, depolar ve perakende satış noktalarını kapsar. Madde 2- Hasat Öncesi Zorunlu Denetim Bitkisel üretimde hasat öncesi pestisit kalıntı analizleri zorunludur. Analiz yapılmadan ürünlerin hasadına ve piyasaya arzına kesinlikle izin verilemez. Madde 3- Üretimden Tüketime Zincir Denetimi Pestisit denetimleri; tarla ve sera, hal ve toptancı, pazar yerleri, depolama alanlan ile market ve perakende satış noktalarını kapsayacak şekilde yürütülür. Madde 4- Yüksek Riskli Pestisitlerin Yasaklanması Uluslararası kuruluşlarca yüksek riskli veya yasaklı kabul edilen pestisitler, en geç üç yıl içinde Türkiye'de tamamen yasaklanır. Madde 5- Şeffaflık ve Kamuoyunun Bilgilendirilmesi Pestisit denetimlerine ilişkin sonuçlar, kalıntı oranlan ve uygunsuzluk tespitleri Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından aylık olarak kesintisiz kamuoyuyla paylaşılır. Madde 6- Zehirsiz Üretime Teşvik Pestisit kullammmı azaltan, organik ve agroekolojik üretim yapan çiftçilere destek, prim ve teknik damşmanlık sağlanır. Madde 7- idari Yaptırımlar Bu Kanun hükümlerine aykın hareket edenler hakkında gerekli hukuki düzenleme yapılmak suretiyle idari para cezası, ürün imhası, faaliyet durdurma ve tekrannda ruhsat iptali uygulanır. Madde 8- Yürürlük Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Madde 9- Yürütme Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkam yürütür.