Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi

* ^ HALKLARIN E?İTUK VE DEf.lOKRASI PARTİSİ GRUP BAŞKANLİĞİ Sayı: ^ İh ..0Â^..0jL^ı-2SÛ^^ Tarih TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA , Hayvanları Koruma Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifim gerekçesi ile birlikte ekte sunulmuştur. 01.04.2026 Gereğini arz ederim. İbrahim Akın izmir Milletvekili O ö TBMM BAŞKANLIĞI Tali Komisyon Adalet Esas Komisyon Çevre Tarih: 9-4-2026 Esas No:2/3627  TBMM KANUNLAU vo KARARLAR ÜŞK.LIĞI O 6 Nisan 2026 Numara: TBMfVl Gî^NEL EVRAK O 6 Nisan 2026 No:  GENEL GEREKÇE Hayvanların korunmasij etik bir sorumluluk olduğu kadar; hukuk devleti ilkesinin, kamu düzeninin ve toplumsal vicdamn korunmasımn ayrılmaz bir parçasıdır. Modem hukuk sistemlerinde hayvanlara yönelik kötü muamele ve istismar fiilleri, bireysel birer ihlal olmamn yamnda şiddetin normalleşmesine zemin hazırlayan, kamu düzenini zedeleyen ve suç ekonomileriyle iç içe geçebilen yapısal sorunlar olarak değerlendirilmektedir. Türkiye'de 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanunu ile hayvanlann korunmasma yönelik önemli bir normatif çerçeve oluştumlmuş olmakla birlikte, uygulamada özellikle hayvan dövüşleri gibi organize ve ekonomik boyutu bulunan faaliyetlerin önlenmesinde ciddi yetersizlikler ortaya çıkmaktadır. Mevcut düzenlemelerin, bu faaliyetlerin yalmzca görünür kısmım hedef aldığı; oysa bu fiilleri mümkün kılan organizasyon, finansman, teşvik ve bahis ağlarının yeterince kapsanmadıgı görülmektedir. Bu durum, hayvan dövüşlerinin süreklilik kazanmasına ve çoğu zaman organize bir yapı içinde varlığım sürdürmesine imkân tanımaktadır. Hayvan dövüşleri, hayvanlara sistematik biçimde acı çektiren, onlan birer kazanç aracına indirgeyen ve çoğu zaman yasa dışı bahis, şiddet kültürü ve suç örgütleriyle bağlantılı bir faaliyet alam oluşturmaktadır. Bu yönüyle mesele, yalnızca hayvan refahı ile sınırlı olmayıp, kamu düzeni, suçla mücadele ve toplumsal etik değerlerin korunması bakımından da ele alınması gereken çok boyutlu bir sorundur. Teklif ile, hayvan dövüşlerine ilişkin yasaklayıcı hükümlerin kapsamı genişletilerek, bu fiilleri mümkün kılan tüm organizasyonel ve ekonomik unsurlar açıkça düzenlenmektedir. Böylece fiilin icrasımn yanında, bu fiili besleyen ve sürdüren yapılar da yaptırım kapsamına alınmaktadır. Bunım yam sıra hayvanlann doğasına aykırı şekilde dövüştürülmesi, 'geleneksel' veya 'kültürel etkinlik' adı altında meşrulaştınlamaz. Özellikle deve güreşi ve boğa güreşi gibi organizasyonlar, hayvanların fiziksel ve psikolojik bütünlüğüne zarar veren, onları şiddet odaklı birer seyirlik nesneye dönüştüren faaliyetlerdir. Hukuk devleti, şiddetin hiçbir türünü kültürel bir miras olarak kabul edemez; bu nedenle teklif, isimlendirmesi ne olursa olsun tüm hayvan dövüşlerini kapsam altına almayı amaçlamaktadır. Diğer yandan, mevcut yaptınmlarm caydırıcılık düzeyinin yetersiz olduğu dikkate alınarak hem idarî para cezaları hem de fiillerin niteliğine uygım şekilde hapis cezaları öngörülmektedir. Böylece hayvan dövüşlerinin ekonomik bir faaliyet alanı olarak görülmesinin ortadan kaldırılması ve bu alanda faaliyet gösteren kişi ve yapılar üzerinde etkin bir caydırıcılık oluşturulması amaçlanmaktadır. Teklifin bir diğer hedefi idarenin sorumluluğuna ilişkindir. Hayvan dövüşlerinde kullanılan hayvanların korunması, yalnızca cezalandırma ile sınırlı olmayan, aktif ve önleyici bir kamu politikası gerektirmektedir. Bu çerçevede, söz konusu hayvanlara derhal el konulması, rehabilitasyonlarının sağlanması ve yeniden istismar edilmelerinin önlenmesi amacıyla idareye açık görev ve yükümlülükler tammlanmaktadır. Ayrıca, bu suçla bağlantılı kişilerin yeniden hayvan sahiplenmelerinin engellenmesi suretiyle, hayvanların tekrar istismar edilmesinin önüne geçilmesi hedeflenmektedir.  MADDE GEREKÇELERİ MADDE 1- Maddeyle, deve ve boğa güreşleri de dahil olmak üzere tüm hayvan dövüşleri ve bu suçla ilgili fiilleri mümkün kılan tüm organizasyonel ve ekonomik unsurları kapsayacak şekilde geniş bir yasak tammı yapılmaktadır. MADDE 2 - Maddeyle, yasak kapsamına alman hayvan dövüşleri ve ilgili fiiller bakımından hayvan başına uygulanacak idarî para cezaları belirlenmektedir. MADDE 3 - Bu maddeyle, hayvan dövüşleri sadece yasa dışı merdiven altı faaliyetlerle sınırlı tutulmamış; toplumda 'gelenek' adı altında icra edilen ve hayvan refahım hiçe sayan deve güreşi, boğa güreşi gibi tüm organizasyonlar yasak kapsamına dahil edilmiştir. MADDE 4 - Maddeyle, hayvan dövüşlerinde kullanılan hayvanların korunması, rehabilitasyonu ve yeniden istismar edilmelerinin önlenmesi amacıyla; söz konusu hayvanlara derhal el konulması, koruma altına alınması ve uygun koşullarda sahiplendirilmesi sağlanmakta; ayrıca bu hayvanların yeniden suç failleriyle temasının önüne geçilmesi, hayvan dövüşü suçuna karışmış kişilerin yeniden hayvan sahiplenmelerinin engellenmesi suretiyle hayvan haklarmm güvence altma alınması hedeflenmektedir. MADDE 5 - Yürürlük maddesidir. MADDE 6 - Yürütme maddesidir.  HAYVANLARI KORUMA KANUNUNDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ MADDE 1- 24/6/2004 tarihli ve 5199 sayılı Hayvanları Koruma Kanununun 14 üncü maddesinin birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. "p) Geleneksel, kültürel veya sanatsal gösteri adı altında düzenlenen deve ve boğa güreşleri dâhil olmak üzere; her ne ad altında olursa olsun tüm hayvan dövüşlerini organize etmek, bu amaçla ağ kurmak, yer temin etmek, finansal kaynak sağlamak, reklam yapmak, yayılmasım teşvik etmek veya bu dövüşler üzerinden bahis oynamak ve oynatmak." MADDE 2-5199 sayılı Kanunun 28 inci maddesinin birinci fıkrasının (j) bendine "elli bin Türk lirası" ibaresinden sonra gelmek üzere (p) bendine aykırı davrananlara hayvan başına yüz bin Türk lirası" ibaresi eklenmiştir. MADDE 3-5199 sayılı Kanunun 28/A maddesinin dördüncü fıkrasına aşağıdaki cümle eklenmiş, beşinci fıkrası yürürlükten kaldırılmıştır. "14 üncü maddenin birinci fıkrasının (p) bendinde düzenlenen yasağa aykırı davranmak suretiyle hayvan dövüşlerini organize eden, bu amaçla ağ kuran, yer temin eden, finansal kaynak sağlayan, reklam yapan, yayılmasını teşvik eden veya hayvan dövüşleri üzerinden bahis oynayan ve oynatan kişi altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır." MADDE 4-5199 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "EK MADDE 3- Hayvan dövüşlerinde kullamlan veya bu amaçla bulundurulduğu tespit edilen hayvanlara tarım ve orman il müdürlükleri tarafından derhal el konulur. El konulan hayvanlar, Bakanlık tarafından koruma altına alınır, rehabilitasyonları sağlamr ve uygım görülenler sahiplendirilir. Bu hayvanlar, el konulma tarihinden itibaren hiçbir şekilde önceki sahiplerine veya bu suçla bağlantılı ya da bu suçtan ceza almış kişilere iade edilemez. Hayvan dövüşü suçuna bulaşmış kişilerin hiçbir surette hayvan sahiplenmesine izin verilmez." MADDE 5- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer. MADDE 6- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.