Şırnak Cezaevinde bulunan mahkumların Kürtçe konuşmasının yasaklandığı iddiasına ilişkin

TBMM HALKLARIN EŞjTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ f- GRUP BAŞKANLIĞI V-/ s* ‘ / /X (f~) 1 5400 Tarih YE BÜYÜK MÎLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasa’nın 98’inci ve TBMM iç tüzüğünün 96 ve 99’uneu maddeleri gereğinee yazılı olarak cevaplandırılmasım arz ederim. 14.08.2024 Mehmet Zeki İRMEZ Şırnak Milletvekili Şımak Cezaevi’nde tutuklu ve hükümlülere dönük keyfi uygulamalara ilişkin açıklamalar, Kürtçe konuşmaya yasaklama iddiası nedeniyle Şımak Cezaevi’nde neler oluyor somsu günlerdir kamuoyunun gündeminde yer alıyor. Cezaevi yönetimi tarafından, tutuklu ve hükümlülerin yakınları ile Kürtçe konuşmalarının yasaklandığı, mahpusların aileleri ile yaptıkları telefon görüşmelerinin yine Kürtçe nedeniyle kesildiği ve hatta sarılmalarının dahi keyfi bir biçimde engellendiği basında yer aldı. Öte yandan görüşe giden avukatların evrak ve kalemle içeriye girmelerine izin verilmediği de avukatlar tarafından kamuoyu ile paylaşıldı. Öyle ki, Şımak Cezaevi’nde yaşanan ihlallerin tespiti amacıyla Şımak Baro komisyonu, İnsan Hakları Demeği ve Özgürlükçü Hukukçular Demeği şube temsilcilerinden oluşan bir heyetin cezaevini ziyaret edip, ihlallere ilişkin hazırlayacakları rapom yakın bir zamanda kamuoyuyla paylaşacaklarım, basma yansıyan iddia, şikâyet ve ihlallerin birçoğunun da gerçeği yansıttığmı açıkladılar. Ulusal mevzuatlar ve uluslararası sözleşmeler devletlere, özgürlüğünden yoksun bırakılan kişilerin hakları konusunda yükümlülükler getiriyor. Mahpusların insan haklarına saygılı muamele görmesi gerekliliği Türkiye’nin mevzuatında da yer alıyor. “Birleşmiş Milletler (BM) Kişisel ve Siyasal Haklar Uluslararası Sözleşmesi”nin 10. maddesinde açık bir şekilde “Özgürlüğünden yoksun bırakılmış kişiler insani muamele ve insamn doğuştan kazandığı insan onuruna saygılı davranış görme hakkına sahiptir” denilmektedir. Yine “BM Mahpuslar İçin Temel Prensipler”in 1. maddesinde; “Bütün mahpuslara doğuştan sahip oldukları insanlık onurunun ve değerin gerektirdiği saygıyla muamele yapılır” ifadesi yer alıyor. Günlerdir Şımak Cezaevi’nde tutuklu ve hükümlüler ile yakınlarına ve avukatlarına dönük uygulandığı iddia edilen keyfi tutum ve davranışlara yönelik Adalet Bakanlığı tarafından herhangi bir açıklama yapılmadığı gibi, kapsamlı bir araştırma yapılarak basma yansıyan bu iddia, şikâyet ve ihlallerin hangi boyutta olduğuna dair tutuklu ve hükümlüler başta olmak üzere avukat ve ailelerin dinlenmesi talebinde de bulunulmamıştır. Bu bağlamda; 1. Şımak Cezaevi’nde tutuklu ve hükümlülerin aileleri ile yaptıklan görüşler ve/veya telefon görüşmeleri Kürtçe konuşmaları gerekçesiyle yetkililer tarafmdan engellendi mi? 2. Şımak Cezaevi’nde tutuklu ve hükümlülerin aileleri ile yaptıkları görüşmelerde sanlmalarımn keyfî bir biçimde engellendiği iddiası doğm mudur? 3. Şımak Cezaevi’nde avukatların görüşmeye giderken evrak ve kalem ile içeriye alınmadığı iddiası doğra mudur? Doğruysa neden? 4. Ailelerin tutuklu ve hükümlü olan yakınlan ile görüş esnasında Şımak Cezaevi’nde görevli olan kişiler tarafmdan görüşmelerinin denetlendiği, dinlendiği avukatlarma aktanlan bilgiler arasında yer almıştır. Bu iddialar doğra mudur? 5. Adalet Bakanlığı, Şımak Cezaevi’nde yaşanan ve basma da yansıyan iddia, şikâyet ve hak ihlalleri hakkında herhangi bir açıklama yapacak mı? 6. Adalet Bakanlığı’mn bu iddiaların araştıniması için herhangi bir soruşturma talimatı varım? 7. Adalet Bakanlığı, cezaevlerinde tutuklu ve hükümlülerin Anayasa başta olmak üzere uluslararası sözleşmeler gereği insan haklarına saygılı muamele görmesi gerekliliğini yerine getiriyor mu? 8. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun’un 2. maddesi “Ceza ve güvenlik tedbirlerinin infazında zalimane, insanlık dışı, aşağılayıcı ve onur kırıcı davramşlarda bulunulamaz” hükmünü içermektedir. Şımak Cezaevi’nde bu maddenin ihlali mi söz konusu?