Şanlıurfa'nın Siverek ilçesinde yaşanan elektrik kesintilerine ilişkin

TBMM ,R1N EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI ; \l.l4.2^\ ,..a3.LQ.U.'.-.2.c)Z 5- 26 6 46 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan BAYRAKTAR, tarafından Anayasa’nın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandmlmasmı arz ederim. (09.04.2025) 2013 yılmda yapılan TEDAŞ’m özelleştirmesi sonrası Urfa, Mardin, Diyarbakır, Batman, Siirt ve Şımak illerinde elektrik dağıtım hizmetleri Dicle Elektrik Dağıtım Anonim Şirketi’ne (DEDAŞ) devredilmiştir. Tarımsal üretim ve hayvancılığın yoğun olarak yapıldığı Siverek ilçesi ve köylerinde 8 saati bulan elektrik kesintileri ve buna bağlı su kesintileri nedeniyle hayat durma noktasına geldiği bilinmektedir. Siverek ilçesi’ne bağlı Karakoyun Köyü, Bayırözü hattı ve Yoncalı hattında 8 saat ve üzeri yapılan kesintiler ve buna bağlı olarak yurttaşlarm yaşadığı mağduriyetler tarafımıza bildirilmiştir. Karakoyunlu Köyündeki aboneye ait rutin şekilde kesintilerin başlangıç tarihleri ve bitiş tarihleri şu şekilde SMS yoluyla iletilmiştir: 03.04.2025 08:00- 03.04.2025 17:00; 06.04.2025 09:00- 06.04.2025 17:30; 07.04.2025 09:00- 07.04.2025 17:00; 08.04.2025 08:00- 08.04.2025 17:00; 10.04.2025 08:00- 10.04.2025 17:00 arasında kesinti başlangıç saatleri ve bitiş süreleri planlanmıştır. Bu planlı kesintiler bildirim yapılmasına rağmen saatlere uygun hareket edilmediği ileri sürülmekte ve yurttaşlarm şikayetlerine söz konusu olmaktadır. Siyasal iktidar; elektrik enerjisi üretimi, iletimi ve dağıtımı süreçlerinin özelleştirilmesinin yararlı ve ucuz olacağım ileri sürmüştü. Ancak 2001’de kabul edilen “Elektrik Piyasası Kanunu”yla birlikte ve 2008 yılında özelleşthme süreçlerini ve günümüzü koşullanm karşılaştırdığımızda durumun öyle olmadığım, yurttaşlarm temel enerji ihtiyacı sorunu yaşadığını göstermekte ve enerjiyi lüks tüketime dönüştürmüştür. Bunun yanında iktidar, şimdiye kadar sadece bu şirketlere daha fazla kaynak aktarmakla ve sorunları izlemekle yetindiği ileri sürülmektedir. Elektrik dağıtım bölgelerinde yaşanan sorunlara çözümmüş gibi dayatılan özelleştirme politikaları sorunları büyüterek içinden çıkılmaz hale getirmiştir. Yurttaşlarm hafta içi ile hafta sonlan ve Ramazan Bayramı da dahil elektrik kesintisini yaşaması özelleştirme ile vanimak istenen sonuçların farklı olduğunu göstermektedir. DEDAŞ kurumunun temel görevleri arasmda; yurttaşlara güvenli, kaliteli, sürdürülebilir ve müşteri memnuniyeti çerçevesinde elektrik hizmeti, vermesidir. Ancak kalitenin artacağı iddiasıyla yapılan özelleştirmeler tersine sonuçlar vermiş pahalı, kalitesiz ve büyük kesintilerin olduğu karanlık bir Siverek ilçesi ve kırsalı yaratmaktadır. Durum böyle olunca da eneıji alanmda kronikleşen kesintiler yurttaşlan canından bezdirmektedir. Kısacası en temel insani ihtiyaçlar başta olmak üzere akla gelebilecek sanayi üretimi, tarımsal sulama, beslenme, iletişim, ısınma gibi temiz ve konforlu çözüm olarak sunulan elektriğe dayalı uygulamalar yurttaşlara ulaşamamaktadır . Elektrik üretimi ve dağıtımı; insanların enerji ihtiyaçlarım karşılamaktan uzaktır. Özel sermayenin eline teslim edilmiş olması nedeniyle de elektrik kullanımı hem lüks hem de ulaşım sorunu barındırmaktadır. Yaşananlar bizlere gösteriyor ki; özelleştirmeler sonucu, enerjinin mülkiyetinin sermayenin eline terk edilmesi hem elektrik şirketlerinin sadece kar etmeye odaklandığım hem de kamudan devraldığı elektrik dağıtım altyapısımn kaderine terk edildiğidir. Tüm üretim, sağlık sistemi, tarımsal sulama, modem yaşam ve ulaşım gibi temel ihtiyaçlar elektriğe entegre olduğundan bir yurttaşm ya da ilçenin ve köylerin erişimini kısıtlamak bir afet oluşturmaktadır. Bu bağlamda: 1. 2002-2024 döneminde elektrik üretimi ve dağıtım için yapılan yatınmlann toplam tutan nedir? 2. DEDAŞ bugüne kadar Bakanlığın ve devletin teşviklerden yararlanmış mıdır? 3. Bakanlığınız tarafından enerji şirketlerinin ve kurumlarmm denetimi yapılmakta mıdır? 4. DEDAŞ’a yapılan denetimlerin olumlu ve olumsuz sonuçlanm kamuoyunla paylaşımı planlanmakta mıdır? 5. DEDAŞ’m Siverek ilçesinin kırsalındaki planlı kesintilerinden Bakanlığm bilgisi var mıdır? Bu planlı elektrik kesintileri teknik ve altyapı sorunlarından mı yoksa başka gerekçelerle mi yapılmakta mıdır? 6. Siverek ilçesinin kırsalında haftalardır süren elektrik kesintilerinin kronikleşmesi normal midir? 7. Siverek ve kırsalındaki özelleştirmeden önce ve sonra altyapı yatmmlanmn ne aşamada olduğuna ilişkin Bakanlığınızın bilgisindeyse paylaşımı kamuoyuna yapılacak mıdır? 8. DEDAŞ’m elektrik kesintilerinin yasal ve idari gerekçesi nedir? 9. Eneıji kesintilerinin tekrarlanmaması için neler yapılmalıdır ve ne tür önlemler alınması gerekmektedir? 10. Urfa ve ilçelerinde havaların ısınmasıyla elektrik ihtiyacında artış ve azalış olmakta mıdır? 11. Yaz aylarında da elektrik kesinti planlaması bulunmakta mıdır?  7.4^1. 4'- *• 12. Elektrik kesintilerinden kaynaklı beyaz eşya hasarları- yanmaları ve gıda bozulmalarının önüne nasıl geçilmesi düşünülmektedir? 13. Tarım ve Orman Bakanlığımn Taklit veya Tağşiş Yapılan Gıdalar Listesi gibi Bakanlığınız tarafından enerji şirketlerine ilişkin verimlilik, kesinti ve kalite paylaşımı planlanmakta mıdır?