Eskişehir Kapalı Cezaevinde bulunan bazı mahkumların hak ihlaline uğradığı iddiasına ilişkin

TBMM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ ^ GRUP BAŞKANLIĞI Tarih 26146 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞI’NA Aşağıdaki sorulanmm, Adalet Bakanı Yılmaz Tt/AÇ'tarafından Anayasa’nın 98’inci TBMM İçtüzüğünün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılması konusunda gereğini arz ederim. Salibe AYDENİZ Mardin Milletvekili TBMM İdare Amiri 26 Kasım sabah saatlerinde İstanbul, Diyarbakır ve Ankara dahil 30 ilde gerçekleştirilen operasyonlar kapsammda gazeteciler ve yazarlar gözaltına alınmıştır. Eskişehir merkezli ikinci bir operasyon daha yürütülmüş, Batman ve İstanbul’da gözaltına alınan bazı gazeteciler Eskişehir’e sevk edilmiştir. İddialara göre, gazeteciler Eskişehir’e ters kelepçeyle getirilmiş, gözaltmda kötü muameleye maruz kalmış ve yol boyunca kendilerine yemek ve su verilmemiştir. Eskişehir’e ulaştıklannda basma yansıyan videolarda kolluk kuvvetlerinin “Gazetecilerin başım eğeceğiz, buradan çekin” dediği görülmüştür. Gazetecilere çeşitli sanat, kültür, ekoloji ve siyaset içerikli yazılar suçlama konusu olarak yöneltilmiş; ayrıca, gazetecilik faaliyetleri kapsammda alman telif ödemeleri soruşturma dosyasmda suç unsuru olarak değerlendirilmiştir. İlk etapta Eskişehir L Tipi Kapalı Ceza înfaz Kurumu’na sevk edilen Mehmet Üçar ve Hamza Kaan’ın girişte çıplak aramaya tabi tutulduğu avukatları tarafindan kamuoyuyla paylaşılmıştır. Ayrıca, kendilerine su ve yemek verilmediği, cezaevi görevlilerinin hafta sonu nedeniyle su temin edilmediğini belirttiği iddia edilmiştir. ■C' Daha sonra Mehmet Üçar ve Hamza Kaan, Eskişehir H Tipi Kapalı Cezaevi’ne nakledilmiştir. Hamza Kaan’ın şevki sırasmda altı kitabına el konulduğu belirtilmiştir. Cezaevindeki beslenme koşulları nedeniyle gut hastalığmm nüksettiği, revire çıkarıldığı ancak sadece ağrı kesici verilerek hastaneye şevkinin gerçekleştirilmediği ifade edilmiştir. Mehmet Üçar ise cezaevinde kendileri tarafından sunulan dilekçelerin almdı belgelerinin verilmediğini, kantinde kağıt ve kalem taleplerinin karşılanmadığım, kendisine gönderilen kitapları teslim alamadığım ve iki aydan uzun süredir tutuklu olmasına rağmen yalnızca son haftalarda telefon görüşmesi yapabildiğini aktarmıştır. Ayrıca, elbiselerini ilk aydan itibaren alamadığı belirtilmiştir . Gazeteci Mehmet Üçar, 28 Kasım’da emniyette verdiği ifadesinde kamuya açık sanat yazılan, edebi ve sanatsal eleştiriler, toplumsal adalet, sanat ve hukuk temalı röportajlan gerekçe gösterilerek sorgulanmıştır. Sorgu sürecinde, iki yıl öncesine ait sanat ve edebiyat içerikli telefon konuşmalan gündeme getirilmiş, gazetecilik faaliyeti kapsamında yapılan röportajlar suç unsuru olarak değerlendirilmi ştir. Gazeteci Mehmet Üçar’m ifadesine göre, bir arkadaşıyla açılması planlanan bir sergi üzerine yaptığı konuşma dahi suçlama konusu yapılmıştır. Bunun yanı sıra, sanata dair yapılan bir röportajdan alman bazı ifadeler çarpıtılarak aleyhlerinde delil olarak sunulmuştur. Gazeteci Mehmet Üçar, kamu yararını gözeterek, "Depremzede çocuklarla ilk temas nasıl kurulmalı?" başlıklı bir röportajda bir pedagogun görüşlerine yer vermiş ve aym zamanda uzman ceza hukukçuları ile gerçekleştirdiği mülakatlarla hukukun işleyişine dair kamuyu bilgilendirme amacı gütmüştür. Ancak, kamuoyunu aydınlatma niteliğindeki bu çalışmalar da kolluk kuvvetleri tarafından suç unsuru olarak değerlendirilmiştir. Aynca, gazeteci Mehmet Üçar, Hamza Kaan ve Bilge Aksu’nun 100 günü aşkın tutuklu bulunmalarına rağmen haklarında henüz bir iddianame hazırlanmamıştır. Bu bağlamda; 1. 26 Kasım 2024 tarihinde gerçekleştirilen operasyonlarda gözaltma alman gazetecilerin, şevkleri sırasında ters kelepçeyle taşındıkları ve yol boyunca kendilerine yemek ve su verilmediği iddiaları doğru mudur? Bu iddialara dair > yapılan suç duyurusuna Adalet Bakanlığı tarafından bir yanıt verilmiş midir? Bu konuda yürütülen bir inceleme veya soruşturma var mıdır? 2. Eskişehir’de kolluk kuvvetleri tarafından gazetecilere yönelik “Gazetecilerin başım eğeceğiz” şeklinde ifadeler kullamidığma dair görüntüler basma yansımıştır. Bu görüntülerle ilgili bir inceleme yapılmış mıdır? 3. Mehmet Üçar ve Hamza Kaan’ın Eskişehir L Tipi Kapalı Ceza înfaz Kurumu’na girişlerinde çıplak arama uygulamasına maruz bırakıldığı iddiaları doğru mudur? 4. Eskişehir L Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu’nda gazetecilere hafta sonu olduğu gerekçesiyle içme suyu temin edilmemesinin sorumlularma dair bir yaptınm uygulanmış mıdır? 5. Hamza Kaan’ın Eskişehir H Tipi Kapalı Cezaevi’ne şevki sırasında kendisine ait altı kitaba el konulmasımn hukuki gerekçesi nedir? 6. Cezaevinde yetersiz beslenme nedeniyle Hamza Kaan’ın gut hastahğmm nüksettiği ve yalmzca ağn kesici verilerek hastaneye şevkinin yapılmadığı belirtilmiştir. Cezaevlerinde kronik hastalığı olan mahpuslarm sağlık hizmetlerine erişimi nasıl sağlanmaktadır? 7. Mehmet Üçar’m cezaevinde sunduğu dilekçelerin almdı belgelerinin kendisine verilmemesinin sebebi nedir? Dilekçelerin işleme konulmamasmm sorumluları kimlerdir? Bu sorumlular hakkında işlem başlatılmış mıdır? 8. Cezaevi kantininde mahpuslarm kağıt ve kalem talepleri neden karşılanıhamaktadır? 9. Mehmet Üçar’ın kendisine gönderilen kitapları teslim alamadığı, iki aydan uzun süre boyunca telefon görüşmesi yapamadığı ve elbiselerini ilk aydan itibaren alamadığı belirtilmiştir. Mahpuslarm haklarma erişimi neden engellenmektedir? 10. Gazeteciler hakkında yürütülen soruşturmanm dayanağı nedir ve hangi somut suç unsurlarına dayanmaktadır? 11. Gazetecilik faaliyeti kapsamında yapılan röportajların, sanat ve edebiyat içerikli yazılann suç unsuru olarak değerlendirilmesinin hukuki gerekçesi nedir? 12. Basın ve ifade özgürlüğü kapsamında kamuya açık yazılar nedeniyle gazetecilerin tutuklu yargılanması, Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere uygun mudur?  2.6 "(44 13.iddianamenin neden hâlâ hazırlanmadığına ilişkin bir açıklama yapılacak mıdır? 14. Gazetecilik faaliyetlerinden kaynaklı telif ödemelerinin soruşturma dosyasında suç unsuru olarak gösterildiği iddiaları doğru mudur? Basın mensuplannm mesleki faaliyetleri suç kapsamına mı alınmıştır? 15.Türkiye’de halihazırda cezaevlerinde tutuklu veya hükümlü bulunan gazeteci sayısı kaçtır? Bu kişilerin suçlamaları hangi kapsamda değerlendirilmektedir? 16. Türkiye, uluslararası basm özgürlüğü endekslerinde hangi sırada yer almaktadır? Son beş yıl içinde bu sıralamada nasıl bir değişim yaşanmıştır? 17. Türkiye’de gazetecilere yönelik soruşturma ve tutuklamalara ilişkin son beş yılın istatistikleri nelerdir? Bu süreçte basm mensuplarına yönelik en sık yöneltilen suçlamalar hangileridir? 18. Gazetecilerin mesleki faaliyetleri nedeniyle yargılanmasım önlemek amacıyla mevcut yasal mevzuatta herhangi bir değişiklik yapılması planlanmakta mıdır? 19. Gazetecilere yönelik gözaltı ve tutuklama süreçlerinde Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi (AÎHM) tarafından Türkiye aleyhine verilmiş kararlar var mıdır? Bu kararlar doğrultusunda hangi adımlar atılmıştır?