ABD ve İsrail'in İran'a yönelik saldırılarının ülke ekonomisine olası etkilerine karşı alınan tedbirlere ilişkin

T.B.M.M. cumhuriyet halk PARTİSİ Grup Başkanlığı öSrih 2 Nişan 2026 CHP Sayı : 18019 428 3 5 Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın Ticaret Bakanı Ömer Bolat tarafından Anayasamn 98’inci ve TBMM İçtüzüğünün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak eevaplandınimasmı saygılarımla arz ederim.31.03.2026 Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili 24.03.2026 Salı Günü Ekonomi Koordinasyon Kurulu (EKK) 2026 yılı üçüncü toplantısı Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet Yılmaz başkanlığında gerçekleştirilmiştir. Toplantı sonrası yapılan basın açıklamasında; “Küresel ekonomi, belirsizliklerin ve jeopolitik gerilimlerin arttığı bir süreçten geçmektedir. Makroekonomik gelişmeler değerlendirilmiş, ABD/İsrail-İran SavaşTnm küresel ekonomi ve ülkemiz üzerindeki olası etkileri Kurul üyeleriyle istişare edilmiştir. Küresel belirsizlikler ve jeopolitik gerilimlerin ekonomimize muhtemel etkilerini sınırlandırmak amacıyla güçlü bir koordinasyon içinde gereken tedbirleri almayı sürdüreceğiz. Enflasyonla mücadeleyi kalıcı fiyat istikrarı sağlanana kadar kararlı bir şekilde yürüteceğiz. Değişen küresel ticaret koşulları karşısında rekabet gücümüzü ve üretim kapasitemizi korumaya yönelik adımlar atmaya devam edeceğiz.”, şeklinde ifadelere yer verilmiş ve savaşın enerji, akaryakıt, tarım ve dış ticarete yansımalarına ilişkin bir dizi tedbir alındığı ifade edilmiştir. Ancak somut adım anlamında- acil destek paketi vb.- topluma doğrudan yansıyacak herhangi bir açıklama yapılmamıştır. Uzmanlar, enerji maliyetlerindeki artışın cari denge ve fiyatlar üzerinde baskı oluşturduğu ve Türkiye’den çıkan sermayenin iki yoldan makroekonomik dengeleri bozduğunu bunlann; TL üzerindeki baskıyı artırarak enflasyonu besleme ve aynı zamanda dış borç servis maliyetlerini yükselterek cari açığı genişletme şeklinde gerçekleştiği, bu sürecin finansal koşulları sıkılaştırdığmı, kredi kanallanndaki daralma ve yatınmlann ertelenmesinin bÜ5mmeyi yavaşlattığım ifade etmektedir. Bu bağlamda, Türkiye’nin enerji ihtiyacının yaklaşık yüzde 90’ım ithal ettiğini ve bu şokun; doğrudan enerji ithalat faturasının artması cari açığı büyüttüğünü, artan akaryakıt ve enerji maliyetleri enflasyonu beslediği, hükümetin pompa fiyatlannı baskılamak için ÖTV’yi düşürmesi ise bütçe gelirlerinde kayba neden olarak bütçe açığını artırdığı ifade edilmektedir. Ayrıca, enerji fiyatlarındaki artış, gübre (doğal gaz girdisi), petrokimya ve alüminyum gibi enerji yoğım sanayi girdilerinin fiyatlarını da yukarı çektiği ve bu durumun üretim maliyetlerini artırarak enflasyona ek baskı oluşturacağı ve aynı zamanda bu girdilerin ithalat faturasını yükselterek cari açığı genişleteceği belirtiliyor. 20 Mart 2026 tarihli Oxford Economıcs raporuna göre: büyüme yavaşlıyor, enflasyon artıyor, enerji pahalı. Ortadoğu’daki çatışmalar, yalnızca bölgesel bir güvenlik sorunu değil; küresel güç dengelerinin, ticaret akışlarının ve enerji arzının yeniden şekillendiği daha geniş bir TBMM Tel: 0 (312) 420 64 34- 35 Faks: 0 (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA  ^ZSİS C-; Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili dönüşümün parçası olarak değerlendirilmektedir. Bu süreçte uluslararası sistem, tedarik zincirlerinden fmansal koşullara kadar birçok alanda yeniden dengelenme eğilimine giriyor. Bunun ekonomik yansımaları ise şimdiden hissediliyor: artan enerji maliyetleri, ticaret yollarındaki aksaklıklar ve yükselen belirsizlik, küresel büyüme üzerinde aşağı yönlü baskı oluşturuyor. Rapor, “Ortadoğu kaynaklı arz şokları enerji ve gıda fıyatlan üzerinden enflasyonu yukarı çekerken, büyüme görünümünü zayıflatmakta ve ekonomik aktiviteyi daha kırılgan hale getirmektedir. Bu durum, ani bir krizden ziyade, etkileri zamana yayılan ve politika yapıcılar açısından daha karmaşık bir denge gerektiren bir sürece işaret ediyor. Bununla birlikte literatürde ve politika tartışmalarında öne çıkan ortak nokta açıktır: Türkiye gibi dışa bağımlılığı görece yüksek ekonomiler açısından, bu tür küresel dalgalanmalara karşı dayamklıhğı artırmanın yolu; enerji ve gıda başta olmak üzere stratejik alanlarda arz güvenliğini güçlendirmek, dış bağımlılığı kademeli olarak azaltmak ve ekonomik yapıyı bu doğrultuda daha dengeli ve sürdürülebilir bir zemine oturtmaktan geçmektedir.”, denilmektedir. Bu değerlendirmeler ve göstergeler ışığında ülkemizin kırılgan ekonomik yapısı dikkate alınarak savaşın ekonomik etkilerine ve risklerine karşı toplumun tüm kesimlerini kapsayan bir ‘acil önlem paketinin’ gerekliliği ortadadır. Bu bağlamda; 1. Ülkemizin, dış finansman, doğal gaz ve ham petrol, gübre ve gıda ile teknoloji ürünlerindeki dışa bağımlılığının azaltılması hususunda nasıl bir çalışma yürütülmektedir? Bu anlamda dış şoklann etkisini bertaraf etmek üzere özel bir program var mıdır? Bu konuda kamuoyunu bilgilendirmeyi düşünüyor musunuz? 2. Enflasyon, faiz, dış ticaret açığı, kur baskısı, büyümedeki düşüş (ihracatın milli gelire orandaki düşüş), yoksulluk ve açlık sımrları gibi ekonomik göstergeler dikkate alınarak bölgedeki söz konusu gelişmeler ışığında dış ticaretimizin en az etkilenmesi için ne tür somut ve uygulanabilir tedbir almayı düşünüyorsunuz? Bu hususta bir çalışmanız var mıdır? 3. Süreçten olumsuz etkilenen firmalar için acil olarak Kredi Garanti Fonu (KGF) teminatlı kredi paketleri devreye alınarak işletme sermayelerinin desteklenmesi hususunda bir çalışma yapılmakta mıdır? Söz konusu KGF’nin geçmiş uygulamalanndan ders alınarak yerindelik, şeffaflık ve verimlilik ilkeleri doğrultusunda kullanılması hususunda ne tür tedbirler alınmaktadır? 4. Savaşın etkisinde kalan bölgede ihracat yapan KOBİ’ler için Eximbank finansman imkanlanmn genişletilmesi ile sınır illerimizde bulunan şehirlerde faaliyet gösteren ve savaştan etkilenen/etkilenecek esnafa ilişkin vergi indirimleri, SGK teşvikleri, elektrik ve doğal gaz desteği gibi uygulamalann hayata geçirilmesine yönelik bir çalışmanız var mıdır? TBMM Tel: 0 (312) 420 64 34- 35 Faks: 0 (312) 420 24 76 E-Mail: ceni.avsar@tbtiim.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA rr . c< Cem AVŞAR Tekirdağ Milletvekili t 5. KOBİ’ler ve reel sektör için, orta ve uzun vadede enerji maliyetlerini azaltmaya dönük destek programlannm sağlanması ve üretimde yeşil, mor ve dijital dönüşüm programlarının hayata geçirilmesine ilişkin bir çalışmanız bulunmakta mıdır? Bu hususta Bakanlığınızca bir program hazırlanmış mıdır? 6. Küresel ticarette artan belirsizlikler ve korumacılık eğilimleri, dış ticaret stratejilerinin yeniden şekillendirilmesini gerekli kıldığı gerçeği dikkate alınarak en önemli ticaret ortağımız olan Avrupa Birliği (AB) ile Gümrük Birliğı'nin güncellenmesi ve yeşil dönüşüm politikalarına uyum sağlanmasına yönelik ne tür çalışmalar yapılmaktadır? Bu hususta bir yol haritanız var mıdır? TBMM Tel: 0 (312) 420 64 34- 35 Faks: 0 (312) 420 24 76 E-Mail: cem.avsar@tbmm.gov.tr Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B-312 TBMM-ANKARA