Bazı iş yerlerinde Kürtçe konuşulmasının engellendiği iddiasına ilişkin

TBMM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BASKANUSI Sayı: > < •. ; Tarih .LÇ-£.^3:::.2Ûİ^ TURKim BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki somlarımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından: Anayasa’mn 98’inci, İçtüzüğün 96Tncı ve 99’ımcu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Beritan ĞÜNEŞ ALTIN ardin Milletvekili Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nm 10. maddesi, herkesin dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerle ayrım gözetilmeksizin kanun önünde eşit olduğunu belirtmektedir. Ayrıca, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmeler, özellikle Avmpa İnsan Hakları Sözleşmesi ve Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) sözleşmeleri, ■ çalışma hayatında ayrımcılığın önlenmesini ve temel insan haklarımn korunmasım öngörmektedir. ^ Son dönemde Kürtçe diline yönelik bazı uygulamalar ve olaylar, kamuoyunda endişe yaratmaktadır. Örneğin, İstanbul Esenyurt'ta bir düğünde Kürtçe şarkı söylendiği gerekçesiyle yapılan polis müdahalesi, Mardin Dargeçit ve bnkaç belediye tarafından yollara P8şî Peya/Önce Yaya yazılarmın silinmesi gibi olaylar, Kürtçe dilinin kullanımının kriminalize edildiği algısım güçlendirmektedn. Bu tür olaylar, Anayasa'mn eşitlik ilkesine ve Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olup, yurttaşlann anadillerini kullanma haklarım tehdit etmektedir. İş yerlerinde Kürtçe konuşmanın yasaklanması da bu bağlamda değerlendirilmeli ve çalışma hayatında dil temelli ayrımcılığın önlenmesi için acil önlemler alınmalıdır. Yine basma yansıyan haberlere göre, Bodrum'da Axis Mimdi Travel isimli firmada çalışan 12 kişinin Kürtçe konuşmalarının yasaklanması üzerine bu kişilerin işten ayrıldıkları belirtilmiştir. Bu durum, çalışanların temel hak ve özgürlüklerinin ihlali niteliğinde olup, iş yerinde ayrımcılık ve eşitsizlik yaratma potansiyeli taşımaktadır. İş yerlerinde anadili kullanıımmn engellenmesi, çalışma hürriyetini engellediği kadar ayrımcı bir nitelik taşırnaktadır bu da aynı zamanda kişiler üzerinde derin psikolojik baskı ve mobbing anlamına gelmektedir. Bu tür uygulamalar, iş barışını olumsuz etkileyeceği gibi farklılıkların bir arada yaşam koşullarına da zarar vermektedir. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlıgı'mn, iş yerlerinde dil temelli ayrımcılığı önlemek, çalışanlarm haklarını korumak ve işverenleri bu konuda bilinçlendirmek ve ayrımcı pratiklere karşı cezai işlemler uygulamak gibi önemli sorumlulukları bulunmaktadır. Bu bağlamda, söz konusu olayla ilgili Bakanlığın tutumunun, alınan önlemlerin ve gelecekte planlanan çalışmaların açıklığa kavuşturulması büyük önem taşımaktadır. :: Bu bağlamda; 1) Bakanlığınız, söz konusu olayla ilgili adı geçen firma hakkında herhangi bir inceleme başlatmış mıdır? 2) İş yerlerinde anadilde konuşmanın yasaklanması, İş Kanunu ve uluslararası çalışla standartları açısından nasıl değerlendirilmektedir? 3) Çalışanların anadillerini kullanma haklarımn korunması için Bakanlığımzm aldığı veya almayı planladığı önlemler nelerdir? 4) İşyerlerinde dil ayrımcılığını önlemek için ne tür yasal düzenlemeler yapılması . planlanmaktadır? 5) Benzer olayların tekrarlanmaması için işverenlere yönelik ne gibi bilgilendirme ve eğitim çalışmaları yürütülmektedir? * 6) Dil temelli ayrımcılığa maruz kalan çalışanların haklarım korumak ve destek sağlamak için Bakanlığınızın oluşturduğu mekanizmalar nelerdir?