Bingöl ilinin Adaklı ilçesinde şap hastalığı ile mücadeleye ilişkin

T.B.M.M. İYİ PARTİ GRUP BAŞKANLIĞI Tarih ; . %ıao2Ç TARTİ Sayı:.. 312 3 5 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA, Aşağıdaki sorulanmm Tanm ve Orman Bakanı sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandınimasım arz ederim. Hakan ŞMf OLGUN / Afyonkarahisar Milletvekili Tanm ve Orman Bakanlığı Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü tarafından 30 Haziran 2025 tarihinde 81 il müdürlüğüne “ACÎL” koduyla gönderilen resmi yazıyla, şap hastalığındaki yayılım artışı gerekçesiyle ülke genelinde toplam 158 hayvan pazannın ikinci bir emre kadar kapatıldığı bildirilmiştir. Söz konusu yazıda. Kurban Bayramı sürecinde artan hayvan hareketliliğinin hastalık kaynaklannın yayılımını hızlandırdığı, hastalıklı hayvanlardan alınan numunelerde şap virüsünün hem genetik hem de antijenik mutasyonlar geçirdiğinin tespit edildiği belirtilmiştir. Henüz tüm hayvanlara uygulanamayan yeni nesil aşılar nedeniyle salgının kontrol altına alınabilmesi için hayvan hareketlerinin sınırlandırıldığı ifade edilmiştir. Bakanlığınız tarafından geçtiğimiz yıl Ekim ayında yapılan açıklamada, şap hastalığıyla mücadelede %80 oranında başarı sağlandığı bildirilmişti. Ancak bu yıl tekrar artış gösteren vaka sayılan, hem üreticilerde hem de kamuoyunda ciddi tedirginlik yaratmıştır. Hayvan pazarlanmn kapatılması birçok bölgede üreticilerin ekonomik kayıplar yaşamasına neden olmuş; sürecin nasıl ilerleyeceği konusunda belirsizlik hâkim olmuştur. Bu çerçevede, Bingöl ili Adaklı ilçesi özelinde: 1. Şap hastalığı vakalannm artış göstermesinin altında yatan nedenler nelerdir? Bu artışın bölgeye özgü sebepleri analiz edilmiş midir? 2. Kapatılan hayvan pazarının yeniden açılmasına ilişkin bir tarih ya da kriter belirlenmiş midir? 3. Bugüne kadar kaç hayvanda şap hastalığı tespit edilmiştir? Son bir ayda bildirilen vaka sayısı nedir? 4. Hayvanlara yönelik aşı uygulaması hangi tarihte başlamıştır? Kaç ha5Tvana aşı yapılmıştır? 5. Kurban Bayramı öncesinde yapılan hayvan sevkiyatlannm ne kadan Bakanlık denetiminden geçirilmiştir? Bu denetimlerde hastalık tespit edilen hayvan sayısı kaçtır? 6. Şap hastalığı sebebiyle ekonomik zarar gören üreticilere yönelik bir tazminat ya da destek mekanizması planlanmakta mıdır? 7. Hayvan pazannın kapatılması nedeniyle çevre il ve ilçelere yönelen hayvan hareketliliği takip edilmekte midir? Bu hareketlilik yeni vakalann oluşmasına neden olmuş mudur? 8. Mutasyona uğramış şap virüsü tespit edilmiş midir? Edildiyse varyantın tipi ve yayılma riskine ilişkin bilgilendirme yapılacak mıdır? 9. Şap hastalığının olası kasıtlı yayılımına ilişkin Bakanlığımza ulaşan herhangi bir ihbar ya da güvenlik değerlendirmesi bulunmakta mıdır? 

TUrkiye BuyiikMilletMeclisi- TUrkiye Buyiik Millet Meclisi Bafkanh/ii Tarih: 03/0912025 1151 ~ T.C. Saj'l: E--120.07.03-1692518 TARIM VE ORMAN BAKANLIGI 111111111111111~111111111111111 ' / I Strateji Geli~tirme Ba~kanhg1 2025 AiLE YILI Say1 :E-54045643-610-20840620 Konu : Soru Onergeleri -=7/J110S-J12.6f (7 /31109,7/31110 ... 7/31268) TURKiYE BUYUK MiLLET MECLiSi BASKANLIGINA ilgi : 01.08.2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1675041 say1h yazm1z. ilgi'de kay1th yaz1 ekinde alman, Afyonkarahisar Milletvekili Saym Hakan Seref OLGUN'a ait 7/31109, 7/31110 ... 7/31268 (160 adet) esas nolu yaz1h soru onergelerine ili~kin Bakanhg1m1zm cevabi gorii~ii Ek'te sunulmaktadir. Bilgilerinize arz ederim. ibrahim YUMAKLI Bakan Ek: Cevabi Gorii~ (7/31109 ... 7/31268) (2 Sayfa) Bu beige, giivenli elektronik imza ile imzalanm1~tir. Dogrulama Kodu: F4C5D506-FD9E-47C2-9DF9-03DDIOCEA4F4 Dogrulama Adresi: https://www.turkiye.gov.tr/tarim-ebys Universiteler Mahallesi Dumlupmar Bulvan No: 161 06800 Cankaya I ANKARA Bilgi i9in:Vahdettin ~ANLI Tel: (0312) 287 33 60 Miihendis www.tarimorman.gov.tr Kep: tarimveormanbakanligi@hsOl.kep.tr Telefon No:(312) 258 85 96 KEP Adresi : tarimveormanba](anhg1@hSO l .kep.tr  T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIGI Strateji Geli§tirme Ba§kanhg1 AFYONKARAHiSAR MiLLETVEKiLi SAYIN HAKAN ~EREF OLGUN' A AiT 7/31109 ... 7/31268 (160 ADET) ESAS NUMARALI YAZILI SORU ONERGELERiNE DAiR CEVAPLAR Sap hastahg1, iilkemizin cografi konumu nedeniyle endemik olarak seyreden ihban mecburi hayvan hastahklar1 arasmda yer almaktadH. Hastahkla mlicadele kapsammda gerekli tiim i§ ve i§lemler Bakanhg1m1zm ilgili birimlerince ve hassasiyetle ylirlitiilmektedir. 0-Ikemizde endemik olarak seyreden §ap hastahgma kar§I, a§Ilama program1 uygulanmaktadH. 2025 y1h bahar donemi a§1lama 9ah§malar1, May1s ay1 itibanyla tamamlanmi§tlf. 2025 y1lmda §ap hastahgmda gozlenen vaka art1§larmm temel nedeni, hastahga yol ac;an virlisiln iilkemizde yeni bir serotipinin (Sat-1) ortaya 91km1§ olmas1dH. Bu yeni serotipe kar§I hayvanlann bag1§1khgmm bulunmamas1, hastahgm yay1lrmmda en onemli etken olarak kabul edilmektedir. Hakkari ilinde tespit edilen yeni serotipe ozgil olarak ilretilen a§1, oncelikli olarak Hakkari ve Van illerinden ba§lamak ilzere tilm riskli bolgelere dag1t1lm1§tlr. 12 milyon 450 bin doz a§I ilretimi tamamlanm1§ ve ta§ra birimlerimize dag1t1m1 gerc;ekle§tirilmi§tir. A§I ilretim ve uygulama 9ah§malar1, hastahkla etkin milcadele kapsammda yogun §ekilde devam etmektedir. BOlgesel incelemeler neticesinde, hayvan hareketlerinin yogun oldugu, mera kullammmm yayg1nla§t1g1 ve hayvanlar arasmda dogrudan temasm yiiksek oldugu bolgelerde, hastahgm bula§ma h1z1 daha yliksek seyretmektedir. Bu durum, hastahgm yay1hmmda hayvan hareketliligi ve temasm ne denli etkili oldugunu ortaya koymaktadH. Salgm niteligi ta§1yan hayvan hastahg1 tespit edilmesi durumunda, mihraklarda koruma ve gozetim bolgesi olu§turulmaktadH. Hastahk sonil§il yapilana kadar epidemiyolojik incelemeler sonucu belirlenen s1mrlar ic;erisinde hayvan giri§ ve 91k1§1 yasaklanmakta ve hastal1k mihrak1m c;evreleyen koruma ve gozetim bolgelerinde bulunan tilm hayvanlar a§Ilanmaktad1r. Hastahk hakkmda tiim payda§lan bilgilendirme ve egitim c;ah§malan, mihrakta temizlik ve dezenfeksiyon i§lemleri gerc;ekle§tirilmektedir. Ulke genelinde hayvan nakillerinden once tilm hayvanlarm saghk kontrolleri "Yurt ic;inde Canh Hayvan ve Hayvansal Uriinlerin Nakilleri Hakkmda Yonetmelik" kapsammda yap1lmaktadir. Aynca Veteriner Yol Kontrol ve Denetim istasyonlar1 7/24 9al1~maktadH. Hayvan pazarlar1, kesimhaneler ve kurbanhk sat1~ yerleri ile kesim yerlerine; il/ilc;e tar1m ve orman mildilrlilklerinden ahnan veteriner saghk raporu ile sevk edilen tiim hayvanlar, saghk taramasmdan gec;irilerek gonderilmi~tir. Yapilan kontroller sonucunda hastal1k tespit edilen hayvanlarla ilgili mevzuat kapsammda gerekli i~ ve i~lemler uygulanm1~tlf. Hayvan pazarlarmm kapatilmas1mn yan1 SHa, yap1lan epidemiyolojik c;ah~malar dogrultusunda riskli illerde, Hayvan Saghk Zab1tas1 Komisyon Kararlar1 ile il ic;i ve il d1~1 hayvan hareketlerine kis1tlamalar getirilmi~tir. Bu k1s1tlamalara uymayarak kontrolsilz hayvan hareketinde bulunan ki~ilere, iVilc;e tar1m ve orman mildiirlillderince 5996 say1h Veteriner Hizmetleri, Bitki Saghg1, G1da ve Yem Kanunu'nun ilgili maddeleri kapsammda cezai i~lemler uygulanmaktadH. A~Ilama 9al1~malar1 ve alman tedbirler sayesinde hastahgm yay1hm1 biiylik olc;iide kontrol altma almm1~, hayvan pazarlanmn ac;1lma silreci ba~lam1~tlf. Bu kapsamda, a~Ilama oram ylizde 85'in ilzerine 91kan 24 ilimizde (Amasya, Ankara, Aksaray, Bartm, Bolu, <;anakkale, <;ankm, <;orum, Diizce, Edirne, Hakkari, istanbul, Karabiik, Kastamonu, Kmkkale, KHklareli, KH~ehir, Nev~ehir, Nigde, Sinop, Tekirdag, Van, Yozgat ve  T.C. TARIM VE ORMAN BAKANLIGI Strateji Geli§tirme Ba§kanhg1 Zonguldak) hayvan pazarlan yeniden a<;ilmi§tlr. A§th hayvan popiilasyonunun, sfuii bag1§1khgmm saglanabilecegi oranlara ula§mas1yla birlikte, hastahk risk kriterleri dogrultusunda diger illerin hayvan varhg1 ve hayvan hareketliligi degerlendirilerek, hayvan satl§ yerlerinin kademeli olarak yeniden a<;1lmas1 planlanmaktadir. Sap hastahg1, a§1h ari bolgeler haricinde tazminat kapsammda bulunmamaktad1r. 2