Kayseri'nin Pınarbaşı ilçesinde bulunan Uzunyayla Platosu'nun su kaynaklarının korunmasına ilişkin

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Başkanlığı dHP Tarih:, 2Ey|ül2p25 13830 33227 Sayı Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın Anayasa’nın 98, TBMM İçtüzüğü’nün 96 ve 99’uncu maddeleri uyannca Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından yazılı olarak yanıtlanmasım arz ederim. Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Kayseri ili Pınarbaşı ilçesi smırlanndaki Uzımyayla Platosu, barındırdığı su kaynakları, meralar ve biyolojik çeşitlilik ile sadece yöre halkımn geçiminde değil, Seyhan Havzası ekosisteminin sürekliliğinde de hayati bir rol oynamaktadır. Zamantı Irmağı’mn kaynaklanmn bulunduğu bu plato, Türkiye’nin en önemli akarsu sistemlerinden biri olan Seyhan Nehri’nin beslenmesi açısından kritik önemdedir. Son yıllarda yaşanan iklim değişikliği ile düzensiz yağış rejimi ve kar yağışındaki azalma, platonun en önemli su kaynağı olan Şerefiye karstik kaynaklanm olumsuz etkilemiştir. Nitekim kaynak debisinin hızla düştüğü ve son dönemde tamamen kuruduğu tespit edilmiştir. Bu gelişme yalnız tarım ve hayvancılığı değil, tüm bölgesel su ekosistemini tehdit eden bir boyuta ulaşmıştır. Doğal etkenlerin yam sıra, Uzunyayla Platosu’nda son yıllarda yoğunlaşan endüstriyel ölçekli patates ekimi, 300-500 metre derinlikte açılan sondaj kuyularmdan sağlanan yeraltı sulanyla yapılmaktadır. Söz konusu kontrolsüz tanmsal faaliyet, yeraltı suyu rezervlerini hızla tüketmekte ve bölgenin doğal su beslenme dengesini bozarak Zamantı Irmağı’mn akışımri durma noktasına gelmesine yol açmaktadır. Bölgede vahşi sulama yöntemlerinin kullamiması, su kaynaklanmn yam sıra toprağın verimliliğini, meralann sürdürülebilirliğini ve yaban hayatım da tehdit etmektedir. Ortalama 1500 metre rakımlı ve kınlgan bir bozkır ekosistemi olan Uzunyayla’da iklim değişikliği kaynaklı kuraklık etkileri, böylesi yanlış tanmsal uygulamalarla birleşerek geri dönüşü olmayan bir ekolojik yıkım irskini ortaya çıkarmıştır. Tel.: 0312 420 57 70-71 Faks: 0312 420 21 85 e-posta: askin.genc@tbnim.gov.tr Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara  Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi Bölgedeki yaklaşık 100 köyün sakinleri, su kaynaklannın tükenmesi ve ekosistemin bozulması karşısında ciddi endişe duymakta; tanm ve hayvancılığa dayalı kırsal yaşamlanmn geleceği konusunda kaygılanmaktadır. Uzunyayla Platosu, yalmzca yerel bir ekosistem olmayıp Seyhan Havzası bütünlüğünü de etkileyen stratejik bir alan olduğundan, burada yaşanan tahribat ülke çapında çevresel sürdürülebilirlik ve gıda güvenliği açısından alarm vericidir. Bu nedenle Uzunyayla’daki su ve toprak varlıklarının korunması, Bakanlığımzm iklim değişikliğine uyum ve kuraklıkla mücadele politikalarımn bir parçası olmak durumundadır. Nitekim Tanm ve Orman Bakanlığı da kuraklık riski altındaki Eber, Akşehir, Bafa gibi göller için acil eylem planlan hazırlamak üzere harekete geçmiştir. Benzer şekilde, Uzunyayla Platosu ve Zamantı Irmağı ekosisteminin kurtarılması için ivedi adımlar atılması gerektiği açıktır. Bu çerçevede, yeraltı su kaynaklarının izlenmesi, su kalitesinin korunması, kuruma riskine karşı bilimsel incelemelerin yapılması ve bölgenin koruma-kullanma dengesinin sağlanması yönünde atılması gereken adımlar bulunmaktadır. Uzunyayla’daki su ve toprak değerlerinin korunması, sadece bölge halkı için değil, bölgesel ekolojik denge ve gelecekteki iklim dirençliliği için de hayati bir konudur. Bakanlığımzm bu konuda diğer kurumlar ve paydaşlarla birlikte proaktif bir rol üstlenmesi beklenmektedir. Bu bağlamda; 1. Uzunyayla Platosu’ndaki Şerefiye kaynağı ve diğer su varlıklarımn son 10 yıla ait hidrolojik ölçüm verileri Bakanlığınızda mevcut mudur? Bu kaynakların debisindeki değişimler düzenli olarak izlenmekte midir? 2. Bölgedeki su kaynaklanmn kuruma tehlikesine karşı Bakanlığımzca yürütülen bir bilimsel araştırma veya izleme çalışması var mıdır? Uzunyayla’daki yeraltı suyu seviyelerinin düşüş nedenlerini ve ekolojik etkilerini incelemek üzere Bakanlığımzm üniversiteler veya araştırma enstitüleriyle gerçekleştirdiği bir çalışma bulunmakta mıdır? 3. Uzunyayla Platosu’nda yoğunlaşan tarımsal faaliyetlerin ekosistem ve yeraltı su sistemine etkilerini değerlendiren bir rapor veya analiz hazırlanmış imdir? Endüstriyel ölçekli patates tarımımn bölgedeki biyoçeşitlilik, toprak yapısı ve su döngüsü üzerindeki olumsuz sonuçlarına dair Bakanlığımz bünyesinde herhangi bir değerlendirme yapılmış mıdır? 4. Bölgede su kaynaklarım ve hassas ekosistem! korumaya yönelik özel bir planlama veya koruma statüsü düşünülmekte midir? Uzunyayla Platosu için havza bazında bir ekosistem yönetim programı oluşturulması ya da bölgenin “korunan alan” ilan edilerek denetimli kullamma alınması yönünde bir girişiminiz var mıdır? Tel.; 0312 420 57 70-71 Faks: 0312 420 21 85 e-posta: askm.genc@tbmm.gov.tr Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara  Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi 5. Yöre halkının dile getirdiği ekolojik endişelerin giderilmesi için Bakanlığmız, yerel yönetimler ve bilim insanlarıyla ortak bir çalışma yapmayı planlamakta mıdır? Yaklaşık 100 köyde yaşayan vatandaşlarımızın su krizinden dolayı yaşadığı sorunlarm çözümü ve bölgenin sürdürülebilir geleceğinin planlanması adına, çok paydaşlı bir etki değerlendirmesi veya eylem planı oluşturulması düşünülüyor mu? 6. Yoğun gübre ve pestisit kullammı sonucu bölgedeki su ve toprakta oluşabilecek kirliliğe dair Bakanlığımzca yürütülen bir izleme faaliyeti var mıdır? Zamantı Irmağı ve yeraltı sulannda kimyasal kirlilik tespiti için düzenli su kalite analizleri yapılmakta mıdır? Bu konuda Çevre Laboratuvarları aracılığıyla herhangi bir ölçüm gerçekleştirilmiş midir? Tel.: 0312 420 57 70-71 Faks: 0312 420 21 85 e-posta: askm.genc@tbmm.gov.tr Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara