Kadın istihdamını artırmak için yürütülen çalışmalara ilişkin

TBMM - HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ Al» i ® ^ GRUP BAŞKANLIĞI Şayi: I. İarih:j!23.AO.a;.20.Z5' 30913 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasamn 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğinee yazılı olarak eevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartın Hakkâri Milletvekili 2025 yılımn ilk 6 ayında, Kadın Cinayetlerini Durduracağız Platformu’nun raporuna göre, en az 136 kadın erkekler tarafından katledilmiş, 145 kadın ise şüpheli şekilde hayatını kaybetmiştir. Bu veriler, erkek şiddetinin sistematik bir yapıya büründüğünü ve devletin önleyici, koruyucu, cezalandıncı mekanizmalarının etkisiz kaldığım açıkça ortaya koymaktadır. Erkek şiddeti münferit değil; politik, sistemli ve ataerkil düzenin sürdürülebilirliğini güvence altına alan bir araçtır. 136 kadının 96’sı, aile içinden bir erkek tarafından, çoğunlukla kendi evinde katledilmiştir. Ev içi alanın kadınlar için güvenli bir yer olmaktan çıkması, “aile bütünlüğü” adı altında kadmlann eve kapanmasını teşvik eden resmi politikaların ölümcül sonuçlar doğurduğunu göstermektedir. Rapor, kadmlann katledilmesi sırasında onlann çocuklanmn, annelerinin, kardeşlerinin ya da arkadaşlarının da saldınya uğradığını, 35 kişinin bu süreçte ya öldürüldüğünü ya da ağır yaralandığım ortaya koymaktadır. Ataerkil şiddet, yalnızca kadının varlığını değil, onunla dayanışan, yanında duran herkesi cezalandırmaktadır. Bu durum, şiddetin yalnızca bireye değil, kadın mücadelesine ve dayanışmasına karşı yürütülen bir savaşa dönüştüğünü göstermektedir. Kadmlann %10'u, "ekonomik gerekçeler" öne sürülerek katledilmiştb. Ataerkil düzen, derinleşen ekonomik krizi erkek egemenliğini yeniden tesis etmenin bahanesi hâline getirmekte, kadınlan hem yoksulluğun hem de erkek şiddetinin hedefi hâlme getirmektedir. Bu ikili tahakküm, kadmlann yaşam alanlannı, öznelliklerini ve direnme güçlerini sistemli olarak imha etmektedir. 2025’in ilk 6 ayında katledilen kadınlardan 9’unun, olay amnda geçerli koruma kararları bulunmaktaydı. Geriye kalan 123 kadın hakkında koruma karan olup olmadığı dahi bilinmemektedir. Bu durum, 6284 sayılı Kanun’un kâğıt üzerinde kaldığını; devletin önleyici görevini yerine getirmediğini, şiddete karşı etkili bir irade ortaya koymadığım göstermektedir. İstanbul Sözleşmesi’nden çekilmenin ardından kadın katliamlan her yıl artmıştır: 202rin ilk 6 ayında 131 kadın, 2022’de 164, 2023’te 147, 2024’te 205 kadın katledilmiş, 2025’in ilk yarısında ise 136 kadın yaşamım yitirmiştir. Bu tablo, sözleşmeden çekilmenin kadınların can güvenliği üzerindeki yıkıcı etkisini net biçimde göstermektedir. Türkiye’nin İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olması bir tercihten öte, kadmlann yaşam hakkını korumak için acil ve zorunlu bir adımdır. I ı,m Cezasızlık politikaları ve infaz düzenlemeleri, şiddet faillerini cesaretlendirmekte; erkek şiddetini görünmez bir hâle getirmektedir. 2025’in ilk 6 ayında katledilen 15 kadın, daha önce suç işlemiş erkekler tarafından öldürülmüştür. Bu durum, devletin ceza adaleti sisteminin kadmlann değil faillerin lehine işlediğini ortaya koymaktadır. Kadınlar sadece katledilmiyor, aynı zamanda işgücüne katılımlarından sosyal yaşamlanna kadar her alanda sistematik olarak dışlanıyor. Kadınların 2025 ilk çeyrek TÜİK verilerine göre 6 milyondan fazlası "ev işleriyle meşgul" olduğu gerekçesiyle işgücü dışında bırakılmıştır. Kadmlann ekonomik bağımsızlığının ellerinden alınması, şiddete daha açık hâle gelmelerine neden olmaktadır. DEM Parti olarak, kadına yönelik şiddetin ve kadın katliamlannm ancak toplumsal cinsiyet eşitliğini temel alan, kadınlan özne kabul eden, onlann dayamşma örgütlerini destekleyen ve ataerkil yapılarla hesaplaşan politikalarla durdurulabileceğine inanıyoruz. Mevcut veriler, koruma sistemlerinin işlevsizliğini, ceza adaletinin yetersizliğini ve toplumsal eşitsizliklerin ölümcül sonuçlarım gözler önüne sermektedir. Bu nedenle; kadın katliamlannm durdurulması, şüpheli kadın ölümlerinin etkin biçimde soruşturulması, koruma ve önleme politikalarının etkili bir şekilde uygulanması, İstanbul Sözleşmesi’ne yeniden taraf olunmasına yönelik toplumsal taleplerin dikkate alınması ve gerekli yapısal önlemlerin hayata geçirilmesi amacıyla, Bakanlığımz tarafından gerekli önlemlerin ivedilikle alınması hayati önemdedir. Bu bağlamda; 1. 2002-2025 yıllan arasında TÜİK verilerine göre, “ev işleriyle meşgul” olduğu için işgücüne katılamayan kadın sayısı kaçtır? 2. Aynı yıllar içinde kadınlara yönelik aktif istihdam teşviklerinden yararlanan kadın sayısı nedir? 3. Şiddet mağduru kadınlara yönelik özel istihdam programı, işe yerleştirme desteği ya da mikro kredi uygulamalan 2002-2025 yıllan arasında kaç kişiye ulaşmıştır? 4. İşyerinde kadınlara yönelik taciz ve mobbing şikayetleri 2002-2025 yılları arasında kaçtır? Bunlann kaçı için inceleme başlatılmıştır? 5. 2002-2025 yıllan arasında kadınların sigortalı çalıştığı alanlarda işten aynima nedenleri arasında “eşinin istememesi”, “evlilik”, “gebelik” gibi gerekçelerin oranı nedir?