Meslek hastalığı tanısı konulan çalışan sayısına ilişkin

İYİ PARTİ GRUP BAŞKANLIĞI ili ;arih:....ayj,.2.0.a(».. PARTİ Sayı: . 47087 M. Satuk Buğra KAVUNCU İstanbul Milletvekili ÎYİ Parti Grup Başkan vekili TÜRKİYE BÜYÜK MÎLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıda yer alan sorularımın, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakam Sayın Vedat IŞIKHAN tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasım saygılarımla arz ederim. /7/2026 M. Sâl îuğralCAVUNCU stan )ul Milletvekili Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 2025 yılı iş kazası ve meslek hastalığı istatistikleri, iş sağlığı ve güvenliği alanında dikkat çekici bir tabloyu ortaya koymuştur. Açık kaynaklarda ve basında yer alan resmî verilere göre, 2025 yılında iş kazası geçiren sigortalı sayısı 766 bin 625’e, iş kazalarında hayatım kaybeden çalışan sayısı ise bin 944’e ulaşmıştır. Aynı dönemde iş kazaları nedeniyle en az beş gün iş göremez hale gelen sigortalı sayısı 168 bin 607 olarak kaydedilirken, meslek hastalığı tanısı konulan çalışan sayısımn yalmzca 916 olması dikkat çekmektedir. Resmî kayıtlarda meslek hastalığı nedeniyle yaşamını yitiren tek bir çalışanm dahi bulunmaması, mevcut kayıt sisteminin yeterliliğine ilişkin tartışmaları yeniden gündeme taşımıştır. İş sağlığı ve güvenliği alamnda çalışan uzmanlar, meslek hastalıklanmn doğası gereği uzun yıllar içerisinde ortaya çıktığım, bu nedenle iş kazalarına kıyasla teşhis edilmesinin daha güç olduğunu belirtmektedir. Bununla birlikte bilimsel değerlendirmelerde, Türkiye’deki aktif sigortalı sayısı dikkate alındığında her yıl tespit edilmesi beklenen meslek hastalığı sayısının mevcut resmî verilerin çok üzerinde olması gerektiği ifade edilmektedir. Uzmanlar, tanı süreçlerinin güçlüğü, bildirim mekanizmalarındaki eksiklikler, işçilerin hak kaybı endişesi ve işverenlerin mali sorumlulukları gibi nedenlerle çok sayıda meslek hastalığıma kayıt altına ahnamadığmı dile getirmektedir. Meslek hastalıklanmn yeterince tespit edilememesi yalmzca istatistiksel bir eksiklik değildir. Bu durum, çahşanlann sosyal güvenlik haklarına erişimini, tedavi süreçlerini, tazminat haklanm ve işyerlerinde koruyucu tedbirlerin geliştirilmesini doğrudan etkilemektedir. Gerçek tabloyu yansıtmayan veriler, yüksek risk taşıyan sektörlerin belirlenmesini güçleştirmekte; iş sağlığı ve güvenliği politikalannm bilimsel veriler ışığında oluşturulmasım da olumsuz yönde etkilemektedir. 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun temel amacı çalışanların sağlık ve güvenliğini korumak, meslek hastalıklarım önlemek ve çalışma ortamlarım güvenli hâle getirmektir. Bu amacın hayata geçirilebilmesi ise meslek hastalıklanmn doğru biçimde tanımlanması, kayıt altına alınması, raporlanması ve etkin biçimde denetlenmesiyle mümkündür. Bu çerçevede, meslek hastalıklannm tespiti, kayıt sistemi, denetim mekanizmaları ve önleyici politikalara ilişkin bazı sorulann cevaplandırılması kamu yararı açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda; 1. SGK verilerine göre 2025 yılında yalmzca 916 çalışana meslek hastalığı tanısı konulmasımn temel nedenleri nelerdir? Bakanlığımz bu sayımn Türkiye’deki gerçek durumu yansıttığmı değerlendirmekte midir? 2. Son on yıl içerisinde meslek hastalığı tamsı konulan çalışan sayısı yıllar itibarıyla kaçtır? 3. Aym dönemde meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri bağlanan ve meslek hastalığı nedeniyle hayatını kaybettiği resmî kayıtlara geçen çalışan sayısı kaçtır? 4. Bakanlığımzm hesaplamalarına göre Türkiye’de yıllık beklenen meslek hastalığı vaka sayısı kaçtır? Bu tahmin ile resmî tanı sayıları arasındaki farkın nedenleri nelerdir? 5. En fazla meslek hastalığı tanısı konulan sektörler ve meslek grupları hangileridir? 6. Son beş yıl içerisinde meslek hastalıklarının tespiti amacıyla gerçekleştirilen işyeri denetimi sayısı kaçtır? Bu denetimlerde kaç işyerinde mevzuata aykırılık tespit edilmiştir? son beş yılda kaç idari yaptırım uygulanmıştır? 8. Son beş yıl içerisinde meslek hastalıklarının erken teşhisi amacıyla işyeri hekimlerine, uzman hekimlere ve sağlık personeline yönelik kaç eğitim programı düzenlenmiştir? 9. Meslek hastalığı şüphesi bulunan çalışanların tanı sürecinde yaşadığı bürokratik ve hukuki engellerin azaltılması amacıyla herhangi bir çalışma yürütülmekte midir?