BTK tarafından verilen erişimin engellenmesi ve içeriğin çıkarılması kararlarına ilişkin

J.EMM. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başiranlığı Tarih oxEi(i«..m... Sayı ; „ 18221 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmm Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından Anayasa'nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğünün 96’ncı ve 99’ımcu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandınimasım talep ederim. Saygılarımla. Doç-TfırCökhan GÜNAYDIN İstanbul Milletvekili CHP Grup Başkanvekili AKP döneminde kamuda liyakatsizlik, göreve gelmeden maaş alma, bankamatik personeli gibi uygulamalar artarak devam ederken, iktidar, mahkemeler eliyle bu türden liyakatsiz atamalarla ilgili haberlere erişim engeli getirmekte; haber kanallan ve muhabirler “yargı sopasıyla” baskı altına alınarak halkm haber ahna hakkı sansürlenmektedir. Bunun son örneği RTÜK’teki istihdam politikalarmm ve aile bağlantılarının nasıl işlediğini gözler önüne seren atamalara ilişkin haberlere “kişilik haklan ihlali” bahanesiyle getirilen erişim engelidir. Anayasa Mahkemesinin iptal karanna rağmen halkm haber alma hakkının önüne geçilerek iktidar aleyhine sonuçlanacak haberler erişime engellenmeye devam ediyor, mahkemeler de AYM kararını yok sayıyor. Birgün gazetesinden İsmail Ari’nin yaptığı haberle kamuoyunda tartışmalara yol açan iddiaya göre RTÜK başkam Ebubekir Şahin'in bacanağı, eşinin kardeşi ve yakm arkadaşları RTÜK bünyesinde çeşitli pozisyonlarda görev alıyor. RTÜK Başkanlığmın yam sıra Halkbank Yönetim Kurulu üyesi de olan Ebubekir Şahin'in eşi Nalan Şahin’in kardeşi Bülent Şenkardeşler’in bir ay önce RTÜK’e Bilgi Teknolojileri Daire Başkan Yardımcısı olarak atandığı; Şahin’in eşi Nalan Şahin’in yakın arkadaşı olduğu iddia edilen Hülya Köksal’m 2020’de İzleme Dairesinde Daire Başkan Yardımcısı kadrosuna atandığı, Köksal’m daha önce bir devlet hastanesinde çalıştığı ve M’ÜK’teki işine gitmeden maaş aldığı haberlere yansıdı. Ayrıca Şahin’in eşi Nalan Şahin’in uzun süredir TRT’den “işe gitmeden” maaş aldığı; bacanağı Haşan Taşkın’m da RTÜK’te çalıştığı öğrenildi. Ancak Birgün gazetesinin RTÜK’teki atamalara ilişkin yaptığı haber “kişilik hakları” bahanesiyle engellendiği gibi, RTÜK başkam Şahm haberi yapan İsmail An’yı dava açmakla tehdit etmiştir. Sözkonusu engelleme kararı aşağıda açıklamasmı yaptığımız üzere Anayasaya da hukuk devleti ilkesine de aykındır. Anayasa Mahkemesi’nin (AYM) 10 Ocak 2024’te Resmi Gazete’de yayımlanan 2020/76 E., 2023/172 K. sayılı kararı ile 5651 Sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun' bazı hükümleri Anayasa’ya aykm bulunarak iptal edilmişti. İptaline karar verilen hükümler, uygulamadaki birçok duruma dair düzenlemeler veya yaptmmlar içeriyordu. Bu değişikliklerden biri de "içeriğin yayından çıkarılması ve erişimin engellenmesi" başlıklı 9. maddesiydi. AYM, "kişilik ■■ haklannı ihlal ettiği" iddiasıyla internet ortamında yapılan yayın içeriğinin çıkarılması veya erişimin engellenmesini düzenleyen 9. maddenin iptaline karar verdi. Bu düzenlemeyle internet ortamındaki bir içeriğin "süresiz olarak" engellendiğine işaret edilen kararda, "Bu yönüyle kurallar ifade ve basın özgürlüklerine ağır bir müdahale teşkil etmektedir" denilmişti.  •i'^ZZ-dL Mahkeme, Türk Ceza Kanunu'nda yer alan bazı suçlarm işlendiği şüphesi halinde Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu'na (BTK) resen içeriğin çıkanhnasma ve erişimin engellenmesi yetkisi verilmesini de Anayasa'ya aykırı bulmuştu. İlgili karar 10 Ekim 2024’te yürürlüğe girecek. Anayasa Mahkemesinin bahsi geçen iptal kararımn yürürlülüğe girişinin 9 ay ertelenmesinin nedeni, kanun koyucunun yeni bir kanun yapması içindir. Burada Anayasaya aykırılığı sabit olan bir kanun bulunmaktadır. AYM her ne kadar kanun koyucuya süre vermiş olsa da yürütme bunu uygulamakla yükümlüdür. Başka bir ifadeyle yürütme, AYM iptal kararmm 9 ay sonra yürürlüğe girecek olmasmı bir bahane olarak gösteremez. Anayasaya aykırı bir kanunu uygulamamalıdır. Aksi taktirde yürütme, AYM’nin iptal ettiği ve fakat yürürlülüğünü ertelediği kararım uygulamazsa tesis ettiği hukuki işlemler dayanak kanunundan yoksun olacağından ilgili muhataplar tarafından daha sonra yargıya taşındığında bütün idari işlemler iptal edilecek, tam yargı davası kapsaımnda idare onlara tazminat ödemek zorunda kalacaktır. Bu nedenle, yine bu kapsamda bakanlığmızm ilişkili kurumu Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu (BTK) tarafmdan bahsi geçen 9. maddeye istinaden erişimin engellenmesi, içeriğin çıkarılması kararı bir hukuk devletinde verilmemelidir. BTK, hukuk devleti ilkesine aykın bir tutum göstererek Anayasaya aykırılığı AYM tarafmdan sabit görülen bir kanunu uygulamaktadır. Bu bağlamda; 1. AYM’nin iptal karanndan sonra BTK tarafmdan kaç kez 9. madde dayanak gösterilerek haberlere, yayınlara erişim engellemesi, içeriğin çıkarılması karan verilmiştir? 2. Bu kararlann kaç tanesi basm özgürlüğü kapsamında değerlendirilecek haberler hakkındadır? 3. Bu kararlarm kaç tanesi vatandaşların yaptığı yorumlara ilişkindir? 4. “Kişilik hakları ihlali” gerekçesiyle erişim engeli getirilen ve silinmesine karar verilen haberlerin kaçı Cumhurbaşkam Erdoğan ve ailesine, AKP kadrolarma ya da iktidara yakın isimlere, şirket yöneticilerine yönelik iddialan içeren haberlerdir? 5. Yayınlara, haberlere ve paylaşımlara getirilen erişim engellemesi sonucunda açılan iptal davası var mıdır? Eğer varsa kaçı idare aleyhine sonuçlanmıştır?