Son beş yılda çakarlı araç kullanan kişilere ilişkin

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ Grup Başkanlığı CHP Tarih 07 Mayış 2025 Sayı ; 11269 28240 Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanının Anayasa’nm 98, TBMM Içtüzüğü’nün 96 ve 99’uncu maddeleri uyarmca İçişleri Bakam Ali YERLÎKAYA tarafından yazılı olarak yamtlanmasmı arz ederim. / \ Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Toplum genelinde geçiş üstünlüğü sağlayan çakar lamba (ışıltılı/sesli uyarı tertibatı) kullanımunn, yalmzca kanunen belirlenmiş görevlilere ve araçlara tamnmış bir hak olduğu bilinmektedir. Nitekim 2019’da yürürlüğe giren düzenlemeler uyannca boyama ve aymcı işaretleriyle kolayca tamnan ambulans, itfaiye, kolluk araçları ile devlet protokolündeki en üst 29 makamın emirlerine tahsisli araçlar (ve bu makamlann koruma araçları) dışında hiçbir araçta “çakar” tabir edilen uyarı sistemleri kullanılamaz. İlgili mevzuat, bu sımrlamaya uymayanlara idari para cezası ve trafikten men gibi yaptırımlar öngörmekte; hatta yetkisiz çakar sistemi kullammma göz yuman kamu görevlileri hakkmda dahi işlem yapılacağım belirtmektedir. Öte yandan, eski milletvekillerine çakar lamba veya trafikte geçiş önceliği tanınmasına dair herhangi bir resmî düzenleme bulunmadığı bizzat İçişleri Bakanlığı’nca kamuoyuna açıklanmıştır. Buna rağmen, kurallar bu kadar net olmasına karşın, son yıllarda kamu görevi olmayan bazı kişilerin fiilen çakar tertibatı ayncahğım kullandığına dair çeşitli iddialar ve gözlemler bulunmaktadır. Basma yansıyan bazı haber ve görüntülerde, örneğin bazı cemaat/tarikat liderlerinin konvoylarında çakar lamba kullanıldığı görülmüş ve bu durum “Bu kişilerin yakın koruma statüsü mü var? Değilse, neden araçlarında çakar tertibatı takılı ve herhangi bir ceza Tel.; 0312 420 57 70-71 Faks: 0312 420 21 85 e-posta: askm.genc@tbmm.gov.tr Adres; Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara  mo Aşkın GENÇ Kayseri Milletvekili Milli Savunma Komisyonu Üyesi uygulandı mı?” sorulanm gündeme getirmiştir. Benzer şekilde, bazı iş insanları veya nüfuzlu kişilere geçici tahsisli resmi araçlar veya gayriresmî izinler yoluyla çakar ayncalığı sağlandığı iddiaları da dile getirilmektedir. Nitekim İçişleri Bakam’mn hemen her hafta paylaştığı verilere göre, ülke genelinde haftada ortalama 250 civarmda araç yetkisiz çakar kullandığı için trafikte cezai işleme tabi tutulmaktadır. Bu veriler, yasa dışı çakar kullanımı sorununun ne denli yaygınlaştığım göstermektedir. Bu bağlamda; 1. 2020-2025 yılları arasında, kamu görevi bulunmayan herhangi bir kişiye, makam aracı olmasa dahi çakar lamba tertibatlı araç kullanma izni verilmiş midir? Verildiyse bu kişiler kimlerdir ve söz konusu izinler hangi gerekçeyle ve hangi makamlarca sağlanmıştır? 2. Mevcut mevzuat uyannca kimler ve hangi araçlar çakar lamba (ışıklı/sesli uyan sistemi) kullanma yetkisine sahiptir? Geçiş üstünlüğüne sahip araçlar dışmda, örneğin eski milletvekillerine çakar lamba takma veya trafikte geçiş üstünlüğü sağlama yönünde herhangi bir resmî düzenleme veya istisna bulunmakta mıdır? 3. Bugüne kadar, kamu görevi olmayan bazı şahıslara (örneğin, cemaat veya tarikat liderleri, iş insanları, tanınmış simalar gibi) geçici dahi olsa resmi plakalı veya çakarlı araç tahsisi yapılmış mıdır? Gayriresmî yollarla bu kişilere çakar tertibatı kullanma ayrıcalığı sağlandığı iddiaları doğru mudur? Bu tür uygulamalar olduysa, hangi kişiler için, ne sebeple ve hangi merciilerin onayıyla gerçekleştirilmiş tir? 4. Son yıllarda basma yansıyan “çakarlı araç” vakaları sonrası her bir olayda ne tür idari ve adli işlemler yapılmıştır? Bu kişiler hakkında uygulanan cezai müeyyideler (para cezalan tutarı, ehliyet geçici iptali, araç trafikten menedilmesi gibi) nelerdir? İlgili kişiler hakkmda başlatılan soruşturma veya kovuşturma süreçleri varsa, bu süreçlerin akıbeti nedir? 5. Yetkisiz çakar tertibatı kullammı nedeniyle 2020’den 2025’e kadar ülke genelinde tespit edilen araç/sürücü sayısı kaçtn? Bu ihlaller nedeniyle söz konusu dönemde yıldan yıla uygulanan toplam idari para cezaları ne kadardır? Tel.: 0312 420 57 70-71 Faks: 0312 420 21 85 e-posta: askm.genc@tbmm.gov.tr Adres: Devlet Mah. TBMM Halkla İlişkiler Binası 5. Kat E Blok Oda No: 501 Çankaya/Ankara