2010'dan bu yana ithal edilen kanser ilaçlarının ve yenilikçi ilaçların fiyatlandırılma usulüne ilişkin

A/ T. B. IVl. M. İYİ PARTİ 1^^ , GRUP BAŞKANLIĞI İT c fı PART sayı: ^Jl£^ 515 0 7 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmm Anayasa’mn 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı maddeleri gereğince, Sağlık Bakam Sayın Kemal Memişoğlu tarafından yazılı olarak yamtlanmasım arz ederim. 17.10.2026 Aa a Turhan ÇÖMEZ Balıkesir Milletvekili İYİ Parti Grup Başkanvekili Kanser hastalıklarımn tedavisinde kullanılan ilaçlara ve özellikle yenilikçi ilaçlara erişim, ülkemizde giderek büyüyen bir halk sağlığı ve sosyal güvenlik sorunu hâline gelmiştir. Hayati öneme sahip bazı kanser ilaçlarımn ve yenilikçi ilaçların yüksek fıyatlan nedeniyle hastaların tedaviye erişimde güçlük yaşadığı, SGK geri ödeme kapsamı dışında kalan ilaçlar için vatandaşların yargı yoluna başvurmak zorunda kaldığı ve tedavi süreçlerinin geciktiği bilinmektedir. Avrupa İlaç Endüstrileri ve Birlikleri Federasyonunun (EFPIA) W.A.I.T. araştırmasında yer alan verilere göre Türkiye'de yenilikçi ilaçlara ve kanser ilaçlarına erişilebilirlik orammn 2019 yılında yaklaşık %18 iken 2024 yılında yaklaşık %3'e gerilediği görülmektedir. Bu oranlar, doğrudan hasta kullanım oranlarım değil, araştırma kapsamındaki yeni ruhsatlandırılmış ilaçların erişilebilirliğini göstermektedir. Diğer taraftan, kamuoyuna yansıyan bilgi, belge ve haberlerde, Türkiye'ye ithal edilen bazı kanser ilaçlan ile yenilikçi ilaçlann gerçek ithalat bedelleri, gümrük kıymetleri, depocuya satış fiyatları, Türkiye satış fiyatları ve SGK tarafından ödenen bedeller arasında olağan dışı farklılıklar bulunduğu ileri sürülmektedir. Özellikle Ninlaro, Blincyto, Deltyba, Boractib, Tadocel ve Lipanthyl isimli ilaçlara ilişkin yayımlanan fiyat karşılaştırmalarında, ithalat bedeli olarak gösterilen rakamlarla Türkiye satış fiyatları arasında çok yüksek farklar bulunduğu iddia edilmektedir. Bu karşılaştırmalarda aym tarih, aynı ambalaj, aym para birimi, aynı vergilendirme koşulları ve aym fiyat basamağımn kullamhp kullamimadığmin' açıklıga/kavuşturulması  5150? l zorunludur. Olağan dışı farklılıkların kaynağı, fiyatlandırma mevzuatına uygunluğu ve kamu ödemelerine etkisi mutlaka araştmimalıdır. İddialara göre bazı ithalatçı ve aracı şirketler üzerinden gerçekleştirilen işlemlerle, kanser ilaçlannm ve yenilikçi ilaçların gerçek tedarik bedellerinden farklı tutarların ' fiyatlandırma ve geri ödeme süreçlerinde esas alınmış olabileceği ileri sürülmektedir. Aynca geçmişte Türkiye İlaç ve Tıbbi Cihaz Kurumu, Sağlık Bakanlığı ve SGK bünyesinde üst düzey görevlerde bulunmuş Osman Arıkan Nacar ve İsmet Köksal ile ilaç ithalatı alamnda faaliyet gösterdiği belirtilen Ali Göl'ün ticari ilişkileri ve E-Data Teknoloji Pazarlama A.Ş. ortaklıkları kamuoyunda tartışma konusu olmuştur. Bu kişilerin görev dönemlerinde kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlann fiyatlandırma, ruhsatlandırma, ithalat, geri ödeme ve denetim süreçlerinde çıkar çatışması, usulsüz işlem veya kamu zararına yol açabilecek herhangi bir ilişki bulunup bulunmadığının araştırılması kamu yaran bakımından önem taşımaktadır. Kanser ilaçlarımn ve yenilikçi ilaçların fiyatlandınimasmda şeffaflığın sağlanması, gerçek ithalat bedellerinin belirlenmesi, kamu kaynaklarının korunması ve hastalann hayati tedavilere erişiminin güvence altına alınması gereklidir. Bu bağlamda aşağıdaki sorularımın cevaplandıniması önem arz etmektedir. SORULAR 1. Türkiye'de ithal edilen kanser ilaçlarımn ve yenilikçi ilaçların fiyatları hangi mevzuat ve kriterler esas almarak belirlenmektedir? Gerçek ithalat bedeli, gümrük kıymeti, referans ülke fiyatı, ilaç fiyatlandırmasında kullamlan Avro kuru, depocu ve eczacı kârlan ile vergiler fiyatın oluşumunda hangi oranlarda etkili olmaktadır? 2. Kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlar bakımından, ithalatçı şirketin beyan ettiği fiyat ile ilacın Türkiye'ye gerçek giriş bedeli arasında farklılık bulunması hâlinde hangi denetim mekanizmaları işletilmektedir? Bu farklılıklar TİTCK, Ticaret Bakanlığı ve SGK arasında karşılaştırılmakta mıdır?  51507 3. 2010-2026 yılları arasında ithal edilen kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlar için, yıllar itibarıyla ve ilaç bazında; ticari adı ve etken maddesi, ruhsat veya özel ithalat durumu-, üretici firma ve üretim ülkesi, ithalatçı firma ve varsa aracı şirketler, gerçek ithalat faturası bedeli, beyan edilen gümrük kıymeti, depocuya satış fiyatı, resmî Türkiye satış fiyatı, SGK geri ödeme bedeli, ithal edilen kutu veya flakon sayısı nedir? 4. Kanser ilaçlanmn ve yenilikçi ilaçların fiyatlandırılmasmda gerçek ithalat bedeli yerine ilişkili şirketler arasında oluşturulan ara satış fiyatlannm esas alındığı herhangi bir işlem tespit edilmiş midir? Edilmişse hangi ilaçlarda, hangi ithalatçı firmalarda ve hangi yıllarda gerçekleşmiştir? 5. Kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçların fiyatlandırılmasmda gerçek maliyetin üzerinde bedel bildirilmesi veya yanıltıcı belge kullanılması nedeniyle 2010-2026 döneminde kaç inceleme yapılmış, kaç firmaya hangi idari yaptırımlar uygulanmış ve kaç dosya adli makamlara intikal ettirilmiştir? 6. Aşağıdaki ilaçların belirtilen ambalaj ve dozları için kamuoyuna yansıyan fiyat bilgileri doğru mudur? Bu rakamlar hangi tarihe ait olup hangi fiyat basamağım ifade etmektedir? İlaç İddia edilen gümrük giriş fiyatı Türkiye satış fiyatı Ninlaro 2,3 mg, 3 kapsül 468,56 TL 21.693,29 TL Blincyto 38,5 mcg, 1 flakon 160,68 TL 6.862,60 TL Ninlaro 4 mg, 3 kapsül 676,32 TL 21.693,29 TL Deltyba 50 mg, 40 tablet 203,93 TL 5.453,27 TL Boractib 3,5 mg, 1 flakon 53,00 TL 1.369,48 TL Tadocel 80 mg/4 mL, 1 flakon 28,47 TL 690,63 TL Lipanthyl 267 mg, 30 kapsül 2,37 TL 55,33 TL  51SDT i ç m Bu yedi ilacın her biri için 2010-2026 döneminde yıllık bazda gerçek ithalat faturası bedeli, gümrük kıymeti, depocuya satış fiyatı, perakende satış fiyatı, SGK ödeme bedeli ve toplam ithalat miktan nedir? İlgili dönemde hangi şirketler tarafından ithal edilmişlerdir? 8. Bu ilaçların fiyatları belirlenirken gerçek ithalat faturaları mı, referans fiyatlar mı, yoksa ithalatçı veya aracı şirketlerce bildirilen diğer fiyatlar mı esas alınmıştır? Her bir ilaç için fiyatlandırma kararmm tarihi, hukuki dayanağı ve onay mercii nedir? 9. Söz konusu ilaçların ithalat faturaları ile gümrük beyannameleri ve fiyatlandırma başvurularındaki belgeler arasmda farklılık tespit edilmiş midir? Edilmişse farkın tutarı, ilgili şirket ve gerçekleştirilen idari işlem nedir? 10. Yukarıda belirtilen ilaçlardan hangileri kanser tedavisinde, hangileri diğer hastalıkların tedavisinde kullamimaktadır? Hangileri hedefe yönelik kanser tedavisi veya immünoterapi kapsammda değerlendirilmektedir? Bakanlığımzm yenilikçi ilaç tanımı nedir? 11. 2010-2026 yıllan arasmda Türkiye'ye kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlar ithal eden şirketler hangileridir? Bu şirketlerin ticaret ımvanları, ithal ettikleri ilaçlann isimleri, yıllık ithalat tutarlan ve kamuya yapılan satışlarının toplam bedeli nedir? 12. Kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlann ithalatında üretici firma ile Türkiye'deki ithalatçı arasmda başka ülkelerde kurulmuş aracı veya ilişkili şirketler bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa bımlann unvanlan, ülkeleri, işlem tutarları ve fiyatlandırma sürecindeki rolleri nelerdir? 13. Ali Göl'ün kendisinin, ortağı, yöneticisi veya gerçek faydalamcısı olduğu şirketlerin 2010- 2026 yılları arasmda kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlann ithalatı, dağıtımı, ruhsatlandıniması veya kamu kurumlanna satışıyla ilgili faaliyetleri bulunmakta mıdır? Bulunuyorsa şirketlerin adlan, ithal ettikleri ilaçlar, ithalat miktarları ve satış tutarları nelerdir? 14. Osman Arıkan Nacar ve İsmet Köksal'ın görev yaptıkları dönemlerde, kendileriyle veya yakınlarıyla ticari bağlantısı bulunan şirketlerin kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlann ithalat, ruhsatlandırma, fiyatlandmna veya geri ödeme süreçlerinde herhangi bir işlem gerçekleştirdiği tespit edilmiş midir? Olası çıkar çatışmalan yönünden inceleme yapılmış mıdır?  S1S01 W 15. Kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçların ithalatında, aynı gerçek faydalanıcıya bağlı şirketler arasında yapılan işlemler sonucunda ithalat maliyetlerinin yapay biçimde yükseltildiğine ilişkin herhangi bir denetim bulgusu mevcut mudur? Mevcutsa hangi şirketler ve hangi ilaçlar söz konusudur? 16. 2010-2026 yıllan arasında SGK tarafmdan kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlar için yıllık ne kadar ödeme yapılmıştır? Bu ödemelerin ne kadarı doğrudan geri ödeme kapsamında, ne kadarı yargı kararları sonucunda gerçekleştirilmiştir? 17. SGK tarafmdan karşılanmayan kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlar nedeniyle 2010-2026 döneminde kaç hasta yargı yoluna başvurmuştur? Yıllara göre açılan dava sayısı, verilen ihtiyati tedbir kararları, kabul edilen talepler ve yapılan toplam ödemeler nedir? 18. Kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçların ithalat ve fiyatlandırma süreçlerindeki olası usulsüzlükler nedeniyle SGK'mn veya diğer kamu kurumlarmm zarara uğratıldığına ilişkin bir inceleme yapılmış imdir? Yapılmışsa ilaç, firma ve yıl bazında tespit edilen kamu zararı ne kadardır? 19. Türkiye'de kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçların hastalara erişimini artırmak amacıyla son on yılda hangi düzenlemeler yapılmıştır? Buna rağmen yenilikçi ilaçlara erişim göstergelerindeki düşüşün nedenleri hakkında Bakanlığımzm değerlendirmesi nedir? 20. 2026 yılı itibanyla Avrupa İlaç Ajansı veya ABD Gıda ve İlaç Dairesi tarafmdan onaylanmış kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlardan kaçınm Türkiye'de ruhsatı bulunmaktadır, kaçı SGK tarafmdan karşılanmaktadır ve kaçı henüz hastalann rutin erişimine sunulmamıştır? İlaç isimleri ve etken maddeleri nelerdir? 21. Sayıştay tarafmdan kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçların ithalatı, fıyatlandınlması, kamuya satışı ve SGK ödemeleri hakkında 2010-2026 yıllan arasında herhangi bir denetim, inceleme veya raporlama yapılmış mıdır? Yapılmışsa ilgili raporların tarihleri, sayılan ve tespit edilen bulgular nelerdir? 22. Kamuoyunda kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçların fiyatlandırılmasma ilişkin bazı Sayıştay raporlanna ulaşılamadığı yönünde iddialar bulunmaktadır. Bakanlığımzda veya bağlı kuruluşlanmzda bu konudaki rapor, yazışma ya da denetim belgelerinin kaybolduğu, saklandığı veya erişime kapatıldığı tespit edilmiş midir?  SİS01- 23. Osman Ankan Nacar'm TİTCK Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığındaki diğer görev dönemlerinde, kanser ilaçları ve yenilikçi ilaçlann ruhsatlandıniması, fıyatlandınlması ve ithalatına ilişkin hangi önemli kararlar alınmıştır? Bu kararların daha sonra usulsüzlük veya kamu zararı yönünden incelenmesi söz konusu olmuş mudur? 24. Kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçlann fıyatlandınlması konusunda görev yapan kamu görevlilerinin ilaç ithalatçıları, dağıtıcılan veya bunlarla bağlantılı şirketlerde doğrudan ya da dolaylı menfaat sahibi olmalanm önlemeye yönelik hangi mekanizmalar uygulanmaktadır? Bu kapsamda herhangi bir disiplin veya idari soruşturma yürütülmüş müdür? 25. Bakanlığımz, kanser ilaçlan ve yenilikçi ilaçların gerçek ithalat maliyetleri ile Türkiye satış fiyatları ve SGK ödeme bedellerinin karşılaştırılacağı, ithalatçı ve aracı şirket ilişkilerinin de inceleneceği kapsamlı ve bağımsız bir denetim başlatmayı planlamakta mıdır? 26. Kanser hastalarımn ve yenilikçi ilaç tedavisine ihtiyaç duyan vatandaşların, ilaç fiyatları nedeniyle tedaviden mahrum kalmaması amacıyla geri ödeme kapsamının genişletilmesine, fiyatlandırma sisteminin şeffaflaştırılmasına ve ithalatçı şirketlerin daha etkin denetlenmesine yönelik Bakanlığımzm takvime bağlanmış bir çalışması bulunmakta mıdır?