Marmara 9 Nolu Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye talebine ilişkin

mn HALKLARIN EŞ'nite GRIÎPBAsKÂNİJĞİ : [£.;.ÛL!ZQ2S' 27232 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğinee yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartın Hakkâri Milletvekili İnsan Haklan Demeği (İHD) İstanbul Şubesi Hapishaneler Komisyonu’nun 681. haftasında yaptığı açıklamada, Marmara 9 NoTu Cezaevi’nde tutulan ağır hasta mahpus Soydan Akay’m ciddi sağlık sorunlanna ve infaz süresi dolmuş olmasına rağmen tahliye edilmemesine dikkat çekilmiştir. Hasta mahpus Soydan Akay hakkında, 36 yıllık hapis cezasımn 30 yılım doldurduğu 11 Ağustos 2023 tarihinden bu yana koşullu salıverilme hakkım kazanmasma rağmen, cezaevi idaresine bağlı İdare ve Gözlem Kumlu kararlanyla dört kez tahliyesi ertelenmiştir. Bu kararların gerekçesiz, keyfî ve infaz hukukuna aykırı olduğu kamuoyuna yansımıştır. Oysa Anayasa’nm 17. maddesi uyannca, herkes yaşama, maddi ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkına sahiptir. Devletin yükümlülüğü, cezaevindeki mahpuslann haklarım korumakla sınırlı değildir; bu haklan ihlal eden uygulamalan önlemek ve gidermekle de yükümlüdür. Ağu: hasta mahpus Soydan Akay 2018 yılından bu yana tek kişilik hücrede tutulmakta, bu durum fiziksel ve psikolojik sağlığını ciddi biçimde tehdit etmektedir. Akay’m avukat ve arkadaş görüşme hakkı da kısıtlanmakta, avukat görüşmeleri kamera ile kayda alınmakta ve bir görevli gözetiminde yapılmaktadır. Bu uygulamalar, mahpusun özel hayatına ve savunma hakkına açıkça müdahale niteliğindedir. Soydan Akay’m kalp ve kanser hastası olduğu, sadece Mart 2025’te yedi kez hastaneye sevk edildiği, bunlardan üçü "acil" statüsünde olduğu halde tek kişilik hücrede tutulmaya devam ettiği belirtilmektedir. Son olarak yaşadığı kalp krizinin cezaevi yönetimi tarafından “tansiyon düşüklüğü” şeklinde geçiştirilmeye çalışılması, sağlık bilgilerinin gizlenmesi ve yanlış aktarılması gibi hayati riskler içeren hir tabloyu ortaya koymaktadır. Cezaevlerinde hasta mahpusların maruz kaldığı ihlaller sistematik bir hâl almıştır. Tedaviye erişim haklannm engellenmesi, cezaların infazı sürecinde objektif kriterlerin yerine keyfi uygulamalarm getirilmesi, tecrit ve izolasyon gibi işkenceye varan uygulamaların yaygmlaştmlması hem insan haklarına hem de ceza hukukunun evrensel ilkelerine aykırıdır.  2H5L Soydan Akay örneği, cezaevlerinde özellikle ağır hasta mahpuslara yönelik uygulamaların insan onurunu zedeleyen bir boyuta ulaştığını açık biçimde ortaya koymaktadır. Cezasım tamamladığı halde serbest bırakılmayan mahpuslarm yaşadığı mağduriyetlerin giderilmesi, cezaevlerinde hasta mahpusların zamamnda ve nitelikli sağlık hizmetlerine erişiminin sağlanması ile bu tür hak ihlallerinin önüne geçilmesi yönünde acil ve etkili bir mekanizma kurulması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Ağır hasta mahpus Soydan Akay’m sağlık durumu hakkmda Adalet Bakanlığı'nm bilgisi nedir? Kalp, kanser ve diğer rahatsızlıklarma dair güncel sağlık raporları Bakanlığımza iletilmiş midir? 2. Mahpus Soydan Akay neden hâlâ tek kişilik hücrede tutulmaktadır? Ağır hasta bir mahpusun tecrit koşullarında tutulması, sağlık hakkı ve insan onuruna uygun mudur? 3. Cezaevinde yaşadığı kalp krizi neden "tansiyon düşüklüğü" olarak kayıtlara geçirilmiştir? Bu bilgi neden hasta ve yakınlarından gizlenmiştir? 4. Soydan Akay’m koşullu salıverilme hakkım kazanmış olmasma rağmen tahliyesi hangi gerekçelerle engellenmektedir? Bu kararlar hangi somut kriterlere dayanmaktadır? Hasta mahpusun tahliyesi ne zaman sağlanacaktır? 5. İdare ve Gözlem Kurullarımn hasta mahpuslara yönelik keyfi kararlanna karşı herhangi bir denetim mekanizması var mıdır? 6. Cezaevlerinde ağır hasta mahpuslarm sağlık hizmetlerine erişimini kolaylaştıracak bir planlama yapılmakta mıdır? Hastaneye şevklerde yaşanan gecikmelere ilişkin şikayetler neden sürekli tekrar etmektedir? 7. Ülke genelinde kaç ağır hasta mahpus bulunmaktadır? Bu mahpuslardan kaçı infaz süresi dolduğu halde serbest bırakılmamaktadır? Söz konusu hasta mahpusların tahliye edilmesi amacıyla Bakanlığınız herhangi bir girişimde bulunacak mıdır? 8. Soydan Akay’m avukatlarıyla görüşmelerinin kamera ile kayıt altma ahnmasmm yasal dayanağı nedir? Bu uygulama savunma hakkım ihlal etmiyor mudur? 9. Hasta mahpuslarm tedavilerinin cezaevinde yapılamadığı durumlarda, infaz ertelemesi ya da serbest bnakma kararlanmn uygulanmasına yönelik yeni bir düzenleme yapılması planlanmakta mıdır?