Tokat T Tipi Kapalı Cezaevinde bulunan bir mahkumun tahliye edilmediği iddiasına ilişkin

mm GRUP BAŞKANLIĞI TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA 22721 Aşağıdaki sorulanmm Adalet Bakanı Sayın Yılmaz TUNÇ tarafindan Anayasa’nın 98. ve TBMM Içtüzüğü’nün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandınimasım arz ederim. Sümeyye BOZ Muş Milletvekili Tokat T Tipi Cezaevi’nde tutulan Adnan Çelebi isimli mahpusun aldığı cezanm infazım tamamlamasına rağmen, tahliyesinin 2024 yılı Aralık aymda Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu (CÎGK) kararıyla 3 ay daha ertelendiği basmda yer almıştır. Bu durumun ikinci erteleme olduğu ve Adnan Çelebi’nin tahliyesinin daha önce de 3 ay süreyle geciktirildiği ifade edilmiştir. Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkmda Kanun’un (CGTİHK) 89. ve 105/A maddeleri, Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullarma mahpuslann tahliye sonrası toplumla uyumuna ilişkin değerlendirme yapma yetkisi tammaktadır. Ancak bu yetld, somut kriterlere dayanmalı ve keyfi bir şekilde kullanılmamalıdır. Aksi halde, infazım tamamlayan mahpuslann tahliyesinin ertelenmesi, hem ulusal mevzuata hem de Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası insan haklan standartlarma aykın bir durum yaratmaktadır. Anayasa’mn 17. maddesi, herkesin maddi ve manevi varlığım koruma ve geliştirme hakkım güvence altma alırken, 19. maddesi kişi hürriyeti ve güvenliğini korumaktadır. Bu maddeler ışığında, cezasmı tamamlamış bir mahpusun tahliye edilmemesi, kişi hürriyetine keyfî bir müdahale teşkil edebilir. Aynca, Avrupa însan H^lan Sözleşmesi’nin (AlHS) 5. maddesi, hürriyet ve güvenlikhakkım düzenlemekteve bireylerin kanuna aykın olarak özgürlüklerinden mahrum bırakılmalarım yasaklamaktadır. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullan tarafmdan verilen tahliye erteleme kararlannm, mahpuslann haklanm ihlal edecek şekilde keyfi biçimde alınması, hukuk devleti ilkesine aykın bir durum yaratmaktadır. Bu tür kararlarm gerekçelerinin açıklıkla ortaya konulmaması, denetlenmemesi ve itiraz mekanizmalanmn etkin işletilmemesi, hem ulusal hem de uluslararası hukuk açısından ciddi bir sorun teşkil etmektedir. Bu bağlamda: 1. Adnan Çelebi’nin tahliyesinin iki kez ertelenmesinin gerekçesi nedir? Cezaevi İdare ve Gözlem Kurulu’nun bu kararlannm dayandığı somut hukuki kriterler nelerdir? 2. Adnan Çelebi’nin tahliyesinin ertelenmesine ilişkin alman kararlar,’ hangi , mevzuata dayamlarak verilmiştir? Bu kararlann gerekçesi mahpusa yazılı olarak bildirilmiş midir? 3. Cezaevi İdare ve Gözlem Kurullan tarafmdan verilen tahliye erteleme kararlannm keyfi ohnasım önlemek için bakanlık tarafmdan yürütülen herhangi bir denetim veya düzenleme çalışması bulunmakta mıdır? 4. Bu tür tahliye erteleme kararlarma karşı mahpuslann ve yakınlanmn etkili bir itiraz hakkı bulunmakta mıdır? Bu hak, nasıl ve hangi sürede kullamlabilir? 5. Türkiye genelinde cezasım tamamladığı halde tahliyesi ertelenen mahpusların sayısı kaçtır? Bu ertelemelerin gerekçeleri nelerdir? 6. Ulusal mevzuat ve uluslararası insan haklan standartlan doğrultusunda, cezaevi yönetimlerinin bu tür kararlannı denetlemek ve mahpuslann haklanmn korunmasmı sağlamak amacıyla etkili bir denetim mekanizması oluşturulması planlanmakta mıdır?