Diyarbakır Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda ziyaretçilere yönelik uygulanan güvenlik prosedürlerine ilişkin

::!N EŞİTLİK ve: Et,’0:'RAjİ PARTİSİ GRUP BAŞKAKLİGİ 1^23.2^ . .03.r.ûM.!JoZ^(=> 43203 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorumun Adalet Bakanı Akın GÜRLER tarafından Anayasa’nın 98’inci, TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. %r Faruk HULAKU Bingöl Milletvekli Diyarbakır Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumanda, ziyaretçilere yönelik uygulanan güvenlik prosedürleri kapsamında, son kontrol aşamasında kullanılan cihazlardan geçiş sürecinde yaşanan uygulamalar, ziyaret hakkının kullanımını doğrudan etkileyen bir niteliğe ulaşmış bulunmaktadır. Ziyaretçiler, birden fazla arama ve kontrol sürecinden geçirilmelerine rağmen son aşamada getirilen “cihazdan ötmeden geçme” koşulu ile karşı karşıya kalmaktadır. Bu koşulun uygulanma biçimi ise fiilen karşılanması güç bir zorunluluk haline dönüşmektedir. Cihazın sinyal vermesi durumunda ziyaretçilerden üzerlerindeki bazı eşyaları çıkarmaları talep edilmekte, buna karşılık insan onuruna uygun, hijyenik ve makul alternatifler sağlanmamaktadır. Arama alanlarında yalnızca çöp poşetlerinin bulundurulduğu ifade edilmektedir. Bu durum, ziyaretçiyi çözümsüz bırakan ve ziyaret sürecini kesintiye uğratan bir uygulama olarak ortaya çıkmaktadır. En basit metal unsurların dahi cihazı tetiklemesi halinde idare tarafından herhangi bir çözüm sunulmaması, ziyaretçilerin kendi imkânlarıyla çözüm üretmeye yönlendirilmesi, görüş hakkının kullanılmasını fiilen zorlaştırmaktadır. Bu süreçte ziyaretçilerin ya görüşten vazgeçtiği ya da tartışmalı bir sürecin içine sürüklendiği yönünde bulgular bulunmaktadır. Ayrıca görevliler tarafından dile getirildiği ifade edilen “buna sizin mahkûmunuz izin vermiyor şeklindeki ifadeler, idari sorumluluğun mahpuslara yönlendirildiği ve sürecin gerilim üreten bir zemine taşındığı yönünde değerlendirmelere yol açmaktadır. Bu tür uygulamalar, ziyaret hakkının kullanımım sınırlayan ve caydırıcı etki yaratan bir mekanizma haline gelmektedir. Ortaya çıkan uygulama, güvenlik gerekçesi ile yürütülen denetim süreçlerinin ölçülülük, gereklilik ve insan onurunun korunması ilkeleri çerçevesinde düzenlenmesi gerekliliği ile bağdaşmayan bir görünüm arz etmektedir. Alternatif ve makul çözümler üretilmeden ziyaretçilerin fiilen bir çıkmaza sürüklenmesi, uygulamanın süreklilik kazanmış bir pratik haline geldiğine işaret etmektedir. Bu nedenle söz konusu uygulamanınkapsamı, dayanağı ve sonuçlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1) Diyarbakır Yüksek Güvenlikli Ceza İnfaz Kurumunda ziyaretçiler için kullanılan güvenlik cihazlarının teknik özellikleri nelerdir? 2) “Cihazdan ötmeden geçme” şartının hukuki dayanağı nedir? 3) Bu uygulama tüm ceza infaz kurumlarında standart olarak mı uygulanmaktadır? 4) Cihazın hassasiyet düzeyi hangi ölçütlere göre belirlenmekted ir? 5) Metal düğme gibi unsurların sinyal vermesi durumunda izlenen prosedür nedir? 6) Ziyaretçilerin çıkardıkları eşyalar için hijyenik alternatifler sağlanmakta mıdır? 7) Arama alanlarında yalnızca çöp poşeti bulundurulduğu iddiası doğru mudur? 8) Bu alanlarda standart bir ekipman listesi bulunmakta mıdır? 9) Ziyaretçilerin görüşten vazgeçmesine yol açan durumlara ilişkin kayıt tutulmakta mıdır? 10) Görüş süresinin kısalmasına ilişkin istatistik tutulmakta mıdır? 11) Bu uygulama nedeniyle gerçekleşemeyen ziyaret sayısı nedir? 12) Ziyaretçilerin şikâyetleri hangi mekanizmalarla kayıt altına alınmaktadır? 13) Bu konuda Bakanlığa ulaşan başvuru sayısı nedir? 14) Görevlilerin kullandığı dil ve tutuma ilişkin denetim yapılmakta mıdır? 15) “Mahkûmunuz izin vermiyor” şeklindeki ifadeler hakkında inceleme yapılmış mıdır? 16) Ziyaret hakkının kullanımını kolaylaştırmaya yönelik bir düzenleme planlanmakta mıdır? 17) Güvenlik ile insan onuru arasında dengeyi sağlayacak alternatif yöntemler değerlendirilmekte midir? 18) Bu uygulamaya ilişkin idari soruşturma yürütülmüş müdür? 19) Uygulamanın gözden geçirilmesine yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır? 20) Ziyaret süreçlerinin standartlaştırılması için bir genelge hazırlanmaktamıdır?