Hakkari'nin Yüksekova ilçesine bağlı bir köyün ulaşım sorununa ilişkin

HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ / «'a I © , «r, . GRUP BAŞKANLIĞI V '■p/Sayı Tarih .16059 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanının, İçişleri Bakanı Ali Yerlikaya tarafından Anayasanın 98 ve îç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandınimasını arz ederim. Öznur Bartin Hakkâri Milletvekili Hakkâri ilimizin Yüksekova ilçesine bağlı Kadıköy (Qadyan) köyünün Mamak (Manunan) mezrasma giden yolun yaklaşık 2 kilometrelik kısmı, 20 yıldu ciddi bir ulaşım sorunu olarak varlığını sürdürmektedir. Mezranın Kadıköy köyü ile bağlantısım sağlayan bu toprak yol, özellikle kış ve bahar aylannda daha da kötüleşmekte, yurttaşlarm günlük hayatım ve temel hizmetlere erişimini ciddi biçimde zorlaştırmaktadır. Mezrada yaşayan yurttaşlar, yıllardır yerel yönetimlere ve ilgili kurumlara başvuruda bulunmuş, fakat bu konuda somut bir adım atılamamıştır. 25 Haziran 2024 tarihinde İçişleri Bakanlığı'na bu sorunun çözülmesi amacıyla soru önergesi vermiş olmamıza rağmen, aradan geçen zaman zarfmda ne yazık ki herhangi bir çalışma başlatılmamıştır. Bozuk yol, eğitim, sağlık, sosyal hayat ve ekonomik faaliyetler açısından büyük aksaklıklara neden olmaktadır. Mezrada eğitim taşımalı yöntemle sağlandığından, öğrenci servisleri kış aylarında büyük güçlüklerle karşılaşmakta ve eğitim aksamaktadır. Ayrıca, mezrada yaşayan engelli bir yurttaşın özellikle kış aylannda acil sağlık ihtiyaçlarına hızlı şekilde ulaşamaması hayati riskler taşımaktadır. Anayasa'mn 23. maddesi, kişilerin seyahat özgürlüğü ve ulaşım hakkım güvence altına almaktadır. Aynca, yol ve altyapı hizmetleri devletin sağlamakla yükümlü olduğu temel kamu hizmetlerinden biri olup, köy ve mezra yollarımn yapım ve onanmı, yurttaşlarm temel hak ve hürriyetlerine saygı gereği, ivedilikle ele alınması gereken bir konudur. Anayasa’mn 56. maddesi ise, sağlıklı bir çevrede yaşama hakkım düzenlemekte olup, toz ve kötü yol koşulları bu hakkın ihlali anlamına gelmektedir. Mamak mezrasından bize ulaşan yurttaşlar, bu yolun yıllardır yapılmaması nedeniyle büyük mağduriyet yaşamaktadır. Özellikle yerel basın organları da mezra halkmm sorunlanm dile getirmiş, 9 Eylül 2024 tarihinde Yüksekova Halkın Sesi Gazetesi aracılığıyla bu sorun yeniden gündeme taşınmıştır. Yolda meydana gelen toz bulutları ve araçlarm geçişinde oluşan çukurlar, bölgedeki yurttaşlarm hem maddi zarar görmesine hem de sağlık açısından tehdit altında kalmasına neden olmaktadır. 20 haneden oluşan Mamak mezrası yurttaşlarının talebi, Kadıköy köyü ile mezra arasmdaki 2 kilometrelik stabilize yolun asfaltlanarak kullanışlı hale getirilmesidir. Bu yolun iyileştirilmesi, bölge halkmm Anayasal haklarımn korunması açısından büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, mezra yolunun onarılması ve yurttaşlarm uzun süredir yaşadığı mağduriyetin giderilmesi için Bakanlığınızın ivedilikle harekete geçmesi elzemdir.  ■i-İÇtSS Bu bağlamda; 1. Kadıköy Köyü’ne bağlı Mamak Mezrası’nm 2 kilometrelik yolunun iyileştirilmesi için Bakanlığımz tarafından bugüne kadar herhangi bir proje geliştirilmiş midir? Proje geliştirilmişse, hangi aşamada olduğu ve ne zaman uygulamaya konulacağı konusunda bilgi verebilir misiniz? 2. Yolun 20 yıldır yapılamamış olmasının temel sebepleri nelerdir? Bu süreçte yerel yönetimlerle ilgili kurumlar arasında yaşanan koordinasyon eksikliği veya bütçe yetersizliği gibi sorunlar mevcut mudur? 3. Anayasa’nm 23. maddesi gereği, yurttaşların seyahat özgürlüğü ve ulaşım hakkımn güvence altına alınması devletin yükümlülüğü altındadır. Mezra halkımn yıllardır süren mağduriyetinin giderilmemesi, bu Anayasal yükümlülüğün ihlali olarak değerlendirilebilir mi? 4. Mezrada yaşayan engelli bir yurttaşın sağlık hizmetlerine hızlı bir şekilde erişememesi, acil durumlarda hayati riskler taşıyabilecek bir ihmal değil midir? Bu duruma ilişkin Bakanlığımzca alınacak özel önlemler var mıdır? 5. Taşımalı eğitim sistemi kapsamında, yolun bozuk olması sebebiyle öğrencilerin okula ulaşmakta yaşadıkları zorluklar hakkında Bakanlığımza bir geri bildirim yapılmış mıdır? Yapıldıysa, bu konuda ne tür tedbirler alınmıştır? 6. 9 Eylül 2024 tarihinde Yüksekova Halkın Sesi Gazetesi'nde yer alan yerel basın haberlerine göre, mezra halkının yol sorununa ilişkin talepleri kamuoyuna taşınmıştır. Bakanlığımz bu talepler doğrultusunda bir inceleme veya çalışma başlatmış mıdır? 7. Anayasa’mn 56. maddesi gereği sağlıklı bir çevrede yaşama hakkı, yurttaşlann temel haklarmdan biridir. Mezra yolunun bozuk olması nedeniyle oluşan toz ve kötü yol koşullan, bu Anayasal hakkın ihlali sayılmakta mıdır? Bu konuda hangi adımlar atılacaktır? 8. Mezra halkımn temel kamu hizmetlerine erişimini zorlaştıran bu yol sorunu, ekonomik faaliyetlerini de olumsuz yönde etkilemektedir. Yolun düzeltilmemesi sonucunda ortaya çıkan maddi zararlann tazmini konusunda herhangi bir destek sağlanacak mıdır? 9. Bakanlığımz, köy ve mezra yollanmn yapun ve onanım konusunda yerel yönetimlerle nasıl bir iş birliği yürütmektedir? Kadıköy Köyü ve Mamak Mezrası yolunun onarımı sürecinde yaşanan tıkamklıklann çözümü için bir plan var mıdır? 10. Mamak Mezrası yolunun asfaltlanarak kalıcı bir çözüm sağlanması talebi karşılanacak mıdır? Bu taleple ilgili olarak Bakanlığımzm belirlediği bir zaman çizelgesi mevcut mudur? 11.25 Haziran 2024 tarihinde Bakanlığınıza sunduğumuz soru önergesine istinaden herhangi bir inceleme başlatılmış mıdır? Önergeye verilen yamt ve bugüne kadar yapılan çalışmalar nelerdir?