Van-Hakkari Karayolu üzerinde bulunan Yeniköprü Tüneli inşaatının akıbetine ilişkin

TEMÎÜ HALKLABIN EŞİTLİK Vf. DEMOKRASİ PARTİSİ I^/Î GRUPBAŞKAİlUG) ••'Hf*rfrrrfffî Tarih 21565 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanmın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Öznur Bartin Hakkâri Milletvekili 2019 yılında, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Karayolları Genel Müdürlüğü tarafından Van- Hakkâri karayolu üzerindeki Yeniköprü mevkiinde başlatılan tünel inşaatı, 3 bin 965 metrelik T-1 ve T-2 tünellerini içeren proje, Hakkâri ile Yüksekova arasında güvenli ulaşım sağlamak için kritik bir öneme sahipti. Ancak tünelin 2024 yılı Kasım ayında açılması planlanmış olmasına rağmen, yaşanan gecikmeler nedeniyle proje tamamlanamamış ve faaliyete geçirilememiştir. 31 Aralık 2024 tarihinde, Yüksekova-Van karayolu üzerindeki Yeniköprü mevkiinde yaşanan kazada, dağdan kopan kaya parçalarının bir minibüse çarpması sonucu 12 yaşındaki Ceyhun Kırbaş ağır yaralanmış ve 1 Ocak 2025’te hayatını kaybetmiştir. Bu olay, yalmzca bir kaza olarak nitelendirilemez; aksine, yıllardır süregelen ihmallerin ve halkm can güvenliğini hiçe sayan kamu politikalanmn doğrudan bir sonucudur. Anayasa’mn 2. maddesi, devletin sosyal bir hukuk devleti olduğunu belirtirken, 17. madde de herkesin yaşam hakkı ve maddi-manevi varlığını koruma hakkını güvence altına alır. Aynı zamanda, ülkenin taraf olduğu Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) de 2. maddesi ile yaşam hakkımn korunmasını sağlamayı amaçlamaktadır. Avrupa İnsan Haklan Mahkemesi (AİHM) içtihatlan, devletlerin, bireylerin yaşam hakkını ihlal eden dürumlan önlemek için gerekli tedbirleri almadıkları takdirde sorumlu tutulacağına dair güçlü bir hukuki zemin oluşturur. Yeniköprü mevkii, dağdan düşebilecek kaya parçaları ve diğer doğal tehlikeler nedeniyle yüksek risk taşıyan bir bölgedir. Ancak yıllardır tamamlanamayan Yeniköprü tünelleri, bu riski ortadan kaldırmak amacıyla inşa edilmişken, kullamimaz durumda bırakılmıştır. Bu durum, kamu kaynaklarımn verimsiz kullanımının yam sıra, devletin ilgili altyapı projelerine olan ilgisizliğini de gözler önüne sermektedir. Mevcut ihmal, bir çocuğun hayatına mal olmuş ve kamu vicdanını derinden yaralamıştır. Kamu görevlilerinin bu sorumluluğu, yalmzca doğal afetlere ve kazaya bağlanamayacak kadar ciddi ve tartışmalıdır. Hakkâri ve çevresindeki altyapı sorunları, yıllardır çözüme kavuşturulamayan bir kriz halini almıştır. Yeniköprü gibi riskli bölgelerde yol güvenliği önlemleri alınmadan geçişler yapılmakta ve yurttaşların can güvenliği tehlikeye atılmaktadır. Özellikle tamamlanmış ve kullamma açılmamış projeler, kamu kaynaklarıma etkin kullamimadığım gösterirken, balkın güvenliği göz ardı edilmektedir. Ceyhun Kırbaş’m hayatım kaybetmesi, devletin yaşam hakkım koruma yükümlülüğünü yerine getirmediğinin somut bir örneğidir. Bu sorumsuzluk ve ihmal, yalmzca bir çocuğun hayatmı kaybetmesine yol açmakla kalmamış, aym zamanda iktidarın yurttaşların güvenliğini sağlamadığım, sorumluluklarını yerine getirmediğini göstermiştir. Yeniköprü Tünelleri’nin kullamimaması ve yol güvenliği önlemlerinin alınmaması, kamu idaresinin ağır bir ihmali olarak kayıtlara geçmiştir. Bu bağlamda, sorumluluğu bulunan kamu görevlilerinin derhal görevden alınması, hesap verme 5âikümlülüğü çerçevesinde yargı önüne çıkarılması gerekmektedir. Bu bağlamda; 1. Yeniköprü mevkiinde kaya düşmesi riskiyle ilgili olarak Bakanlığımzca yapılan bir risk değerlendirmesi bulunmakta mıdır? 2. Bölgede doğal tehlikelere karşı uygulanabilir bir çevresel iyileştirme planı hazırlanmış mıdır? Hazırlandıysa hangi adımlar atılmıştır? 3. 2019 yılından bu yana Yeniköprü Tünelleri projesiyle ilgili çevresel etki değerlendirme raporları yapılmış mıdır? Yapıldıysa sonuçlan nelerdir? 4. Tünel inşaatmm durması veya gecikmesi çevresel nedenlerle mi ilişkilidir? Bu konuda Bakanhğımza ulaşan bilgi veya şikâyet var mıdır? 5. Dağlık ve yüksek risk taşıyan bölgelerde yol güvenliği için Bakanlığınızın önerdiği veya uyguladığı çözümler nelerdir? 6. Yeniköprü Tünelleri’nin tamamlanmamasının çevresel ve sosyal etkilerine dair bir çalışma yürütülmüş müdür? 7. Bakanlığınızın Yeniköprü bölgesinde meydana gelen kazalann önlenmesi için yerel ve ulusal kurumlarla iş birliği düzeyi nedir? 8. 12 yaşmdaki Ceyhun Kırbaş’m ölümüne yol açan kaya düşmesi olayında, bölgenin doğal riskleriyle ilgili bir uyarı veya rapor Bakanhğımza sunulmuş mudur? Eğer sunulduysa bu konuda neden gerekli önlemler alınmamıştır?