Dijital alışveriş platformları yoluyla satılan bazı ürünlere ilişkin

T.B.M.M. CUMHURİYET HALK PARTİSİ 0^ Başkanlığı 10Ek|m2p25 CHP Tanıt 14310 35745 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulanının İçişleri Bakanı Sayın Ali Yerlikaya tarafından Anayasa’nın 98’inci ve TBMM İçtüzüğü ’nün 96’neı maddeleri gereğince yazılı olarak y^ılı olarak yamtlanmasım arz ederim. Av. Dr Sezgi TANRIKULU Diyarbakır Milletvekili Son günlerde sosyal medya platformlarında ve çeşitli e-ticaret sitelerinde satışa sunulan bazı tişörtlerde, 1990Tı yıllarda Türkiye genelinde faili meçhul zorla kaybetmelerle özdeşleşmiş olan “beyaz Toros” imgesinin kullanıldığı görülmektedir. Söz konusu dönemde “beyaz Toros” markalı araçlar, çok sayıda yurttaşın zorla alıkonulması, kaybedilmesi ve faili meçhul cinayetlerle ilişkilendirilmiş; bu araçlar, kamuoyunda devlet destekli paramiliter yapılanmalann sembolü haline gelmiştir. Bu nedenle “beyaz Toros” imgesi, yalmzca bir otomobil değil, travmatik bir toplumsal hafızamn sembolü niteliğindedir. Bu sembolün yeniden ticarileştirilmesi ve giysi üzerinde pazarlanması, 1990Tı yıllarda yaşanan ağır insan hakları ihlallerinin hafızasına saygısızlık anlamına gelmekte; aym zamanda zorla kaybedilenlerin yakınlarım ve o dönemin mağdurlanm derinden yaralamaktadır. Bu tür sembollerin ticari amaçla dolaşıma sokulması, nefret, korku veya tehdit çağrışımı taşıyan sembollerin yaygmlaştmlması bakımından da ciddi bir toplumsal risk taşımaktadır. Dolayısıyla, bu ürünlerin satışının kim veya hangi ticari kuruluşlarca yapıldığı, ilgili e- ticaret platformlanmn bu satışlara ilişkin denetim veya toplatma karan alıp almadığı ve İçişleri Bakanlığı’mn bu konudaki tutumu kamuoyu tarafından merak edilmektedir. Bu bağlamda; 1. 1990’lı yıllarda “beyaz Toros” olarak bilinen araçlarla gerçekleştirilen zorla kaybetme ve faili meçhul cinayetler hakkında bugüne kadar yapılan yargı süreçleri ve soruşturmalar hangi aşamadadır? 2. Sosyal medya ve e-ticaret sitelerinde “beyaz Toros” temalı tişört, poster veya aksesuar satışı yapan kişi ya da firmalar tespit edilmiş midir? 3. Bu ürünlerin üretim veya basım yerleri belirlenmiş midir? Belirlenmişse, hangi illerde ve kimler tarafından basılmaktadır? 4. Bahsi geçen ürünlerin satışı veya dağıtımı hakkında herhangi bir idari işlem, toplatma karan ya da soruşturma başlatılmış mıdır? l 5. Bakanlığınız, “beyaz Toros” imgesinin kamusal alanda veya ticari ürünlerde kullamimasımn toplumsal banş ve kamu güvenliği açısından yaratabileceği olumsuz etkileri değerlendirmiş midir? 6. Bu sembolün zorla kaybedilen yurttaşlann yakınlan üzerinde oluşturabileceği psikolojik travma ve toplumsal yarayı dikkate alarak, bu tür sembollerin kullammma dair yasal veya idari bir düzenleme yapılması düşünülmekte midir? 7. E-ticaret platformlanmn ve sosyal medya şirketlerinin, nefret sembollerinin veya travmatik tarihsel göndermeler içeren içeriklerin satışım engellemeleri için Bakanlığımzm bir denetim veya uyan mekanizması bulunmakta mıdır? 8. “Beyaz Toros” olgusuna ilişkin olarak, Bakanlığımzm elinde bulunan kayıp kişi, soruşturma, rapor veya arşiv bilgileri kamuoyu ile paylaşılacak mıdır?