Bakanlığın sunduğu hizmetlerde Kürtçe dilinin kullanımına ilişkin

TBMM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ GRUP BAŞKANLIĞI Sayı : JUkl Tarih2ıı.ıâ2j..Z.9:^^ 244D0 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorularımın, Dışişleri Bakanı Hakan Fidan tarafmdan Anayasamn 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandınimasım arz ederim. Ceyfari\AKÇACÜFOLO iyari Mmetvekili Devletler idari sınırları içindeki farklı dilleri konuşan halkların varlığını iç bütünlük için potansiyel bir tehdit olarak kabul edip bu dillerin kullanımını caydıracak politikalar tasarlayabildiği gibi; bu halklann güvenini kazanmak, kültürel zenginliği devletin karakteristik bir yapısı haline getirmek, dil çeşitliliğini korumak ve kullanımını teşvik etmek için de tasarlayabilmektedir. Türk, Kürt, Arnavut, Azeri, Arap, Boşnak, Bulgar, Çerkeş, Çingene, Gürcü, Ermeni, Hemşinli, Laz, Pomak, Rum, Süryanilerden oluşan çok dilli halklar mozaiği olan Türkiye’de anadiller; bölgesel olarak yoğunlaşarak coğrafi yayılun göstermektedir. Bu yönüyle bölge üniversitelerinde Kürtçe (Kurmancî ve Zazakî) dil ve edebiyat bölümlerinin açılması, yine Kürtçe’nin bölge bazmda ilköğretimde seçmeli ders olarak örgün eğitime dahil edilmesi, TRT Kurdî’nin kurulması, anadillerin korunması ve teşvik edilmesi açısmdan oldukça anlamlı gelişmelerdir. Ancak yapdan araştırmalar bir dilin; ekonomik faydaya sahip olduğunda, yani onu konuşmak fînansal ve profesyonel avantajlar sağladığmda yaşayabildiğini yahut tam tersi ekonomik fayda sağlamayan dillerin azalma eğiliminde olduğunu göstermektedir. Bir başka ifadeyle; özel-sivil-kamu kurumlan o dili konuşan çalışanlara ihtiyaç duyuyorsa, söz konusu dil küresel ticarette kullamhyorsa, güçlü bir kültür varlığı var > ve bu varlık kültür endüstrisi öğesiyse, teknoloji ve medya platformlarında kullamhyorsa, hülasa bireyler bu dille geçimini sağlıyorsa canlılığım korur. Aksi takdirde ekonomik baskmm, insanları baskın dillere doğru iteceği bilinmektedir. Dünyada sayısız örneği bulunmakla beraber, sımrlan içinde yerel halk tarafmdan konuşulan dilleri ekonomi dillerine dönüştüren en iyi uygulama örnekleri İrlanda’da Mandaca için, Galler’de Galce için, İsrail’de İbranice için, Ispanya’da Katalanca ve Bask dilleri için. Kanada’da Fransızca için. Yeni Zelanda’da Maori dili için görülmektedir. Bu örneklerin tamamımn ortak noktası; uygulamadaki dil politikalarının vitrinlik değil, bütüncül bakış açısı ve ekonomik işlevsellikle desteklenmiş ömürlük dil politikaları olduğu anlaşılmaktadır. # 14^)00 Bu bağlamda: 1. Bakanlığınızın sunduğu kamusal hizmetlerden hangileri Türkçe dışında farklı bir dille sunuluyor? Sunulduğu hizmetlere göre ayrıştmlmış bu diller nelerdir? Kürtçe bu dillerden biri midir? 2. Bakanlığımza bağlı olup, Kürtçe dil bilme zorunluluğu/yeterli liğiyle istihdam edilen personel var mıdır? Varsa; bunlarm mesleklerine göre ayrıştırılmış sayıları kaçtır? 3. Türkçe dışında herhangi bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliği yle istihdam edilen personeliniz var mıdır? Varsa; bu personelin dillere ve mesleklere göre ayrıştırılmış sayılan kaçtır? 4. Bakanlık ve bağlı kuruluşlannm resmi web siteleri Türkçe dışında hangi diller için erişim hizmeti sunmaktadır? Kürtçe bu dillerden biri midir? 5. Bakanlık hizmetleri için geliştirip kullanıma sunduğımuz kaç telefon uygulaması (aplikasyon) vardır? Bunlar Türkçe dışında hangi diller için erişim hizmeti sunmaktadn? Kürtçe bu dillerden biri midir? 6. Bakanlık ve bağlı kuruluşlarının bülten, dergi, plan, rapor gibi her nevden basılı dokümanları Türkçe dışında hangi dillerde basılmaktadır? Kürtçe bu dillerden biri midir? 7. Bakanlığımzm toplamakla mükellef olduğu vergilerden, Türkçe dışında bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle sağlanan vergi indirimi uygulaması var mıdır? Varsa bunlarm dillere göre ayrıştırılmış olarak yararlamcı işletme ve/veya kişi sayısı kaçtır? 8. Bakanlığımzm burs, hibe/fon dağıtım ve/veya sübvansiyon desteği hizmeti var mıdır? Varsa; herhangi bir dil bilme zorunluluğu/yeterliliğiyle dağıtılan bursların, hibe/ fonların ve/veya sübvansiyonlara dillere göre dağılımı nasıldır? Kürtçe bu dillerden biri midir? 9. Bakanlığımzm Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi (IKBY) ile imzalanmış herhangi bir iş birliği protokolü/anlaşması var mıdır? Varsa; bu protokolün/anlaşmamn belge dili nedir? Bu protokolü/anlaşmayı uygulamak, izlemek ve raporlamak için istihdam edilen Kürtçe bilen kişi sayısı kaçtır?