TİHEK üyelerinin atanma kriterlerine ilişkin

TBf.'M HALKLARIN EŞİTLİK v'E DEMOKRASİ PARTİSİ .■s lO - 6RÜP BAŞKANLIĞI VU3r6..2:r. Tarih: o2,,lk2P.^ 3 59 95 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet YILMAZ tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. Gülüstan Kılıç Koçyiğit Kars Milletvekili Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu (TİHEK), anayasal ve yasal olarak yurttaşların temel hak ve özgürlüklerini korumak ve eşitlik ilkesini gözetmekle yükümlü ulusal bir insan hakları kurumudur. Kurumun etkinliğini ve güvenilirliğini belirleyen en önemli unsurlardan biri, üyelerinin bağımsız ve tarafsız bir şekilde atanmasıdır. Mevcut sistemde TİHEK üyelerinin tamamı Cumhurbaşkanı tarafından atanmakta, TBMM veya bağımsız danışma kurullarının görüşü alınmamaktadır. Bu durum, hem Kurumun yürütmeden bağımsız hareket etme kapasitesini sınırlamakta, hem de yurttaşların hak arama süreçlerine olan güveni zayıflatmaktadır. Uluslararası insan hakları standartları, özellikle Paris İlkeleri, ulusal insan hakları kurumlarının bağımsız, çoğulcu ve tarafsız olmasını öngörmektedir. TİHEK’in mevcut yapısı, bu standartların gerekliliklerini karşılamaktan uzaktır. Kurumun bağımsızlığının güçlendirilmesi, yalnızca yurttaşların haklarının korunması açısından değil, Türkiye’nin uluslararası insan hakları yükümlülüklerini yerine getirme kapasitesi açısından da kritik önem taşımaktadır. Bu bağlamda; 1. TİHEK üyelerinin atanmasında hangi liyakat, meslekî yeterlilik ve temsil kriterleri esas alınmaktadır? 2. Üyelerin atanmasında TBMM’nin onayı veya bağımsız bir danışma kurulunun görüşü neden alınmamaktadır? 3. Kurumun uluslararası normlara uygun bağımsızlık statüsü kazandırılması yönünde yürütülen yasal veya idari bir çalışma var mıdır?