Çocuk işçiliğinin önlenmesi için yapılan çalışmalara ilişkin

TBMM HALKLARIN EŞİTLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ ,GRUP BAŞKANLIĞI n «Â-' o 29413 Tanh:7J..r...ff.İ!...2ea-r TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakam Yusuf TEKİN imaimâddi Anayasanın 98. TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim 13.06.2025. N^o^ysal ASLAN ırn kili 12 Haziran Dünya Çocuk İşçiliğiyle Mücadele Günü kapsamında Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi ve İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi (İSİG) tarafından yapılan açıklamalar. Türkiye'de çocuk sömürüsüne dair vahim tabloyu bir kez daha gözler önüne sermiştir. TÜİK verilerine göre 2024 yılı itibariyle kayıtlı çocuk işçi sayısı 1 milyon 372 bin olarak açıklanmış; ancak Mesleki Eğitim Merkezleri (MEŞEM) kapsamındaki 500 bin çocuk, kayıt dışı çalışan çocuklar ve 15 yaş altı çocuklar bu sayıya dahil edilmemiştir. Gerçek çocuk işçi sayısının 3 ila 4 milyon arasında olduğu tahmin edilmektedir. İşçileştirilen çocuklar sorunu yalnızca yoksulluğun sonucu değil, aynı zamanda sosyal politikaların yetersizliğiyle beslenen sistematik bir sömürü biçimine dönüşmüştür. MEŞEM uygulamalarıyla çocuk sömürüsü, çıraklık adı altında meşrulaştırılmıştır. Bu kapsamda 2023- 2024 eğitim-öğretim yılında en az 9 çocuk, 2025 yılının ilk 106 gününde ise 19 çocuk iş cinayetleri sonucu yaşamını yitirmiştir. İSİG verilerine göre, son 12,5 yılda en az 770 çocuk çalışırken hayatını kaybetmiştir. Bu çocukların çoğu kayıt dışı, güvencesiz işlerde çalıştırılmaktadır. Mevsimlik tarım işçiliği, inşaat ve sanayi sektörleri en riskli alanlar arasında yer almaktadır. Türkiye, taraf olduğu ITO'nun 138 ve 182 sayılı sözleşmeleri ile BM Çocuk Hakları Sözleşmesi gereğince çocuk işçiliğini ortadan kaldırmakla yükümlüdür. Bu bağlamda devletin politika tercihlerinin, veri eksikliklerinin, denetim zafiyetlerinin ve sosyal destek yetersizliğinin sorgulanması kamu yararı açısından elzemdir.  234^5 Bu bağlamda; 1- MEŞEM (Mesleki Eğitim Merkezi) programlarında 2022. 2023 ve 2024 yıllarında toplam kaç çocuk çalıştırılmıştır? Bu çocukların sektörlere ve yaş gruplarına göre dağılımı nedir? 2- MEŞEM programlarında çalışan çocuklardan iş cinayetlerinde hayatını kaybeden ya da yaralanan kaç çocuk bulunmaktadır? Bu çocukların yaşları, cinsiyetleri ve ölüm/yaralanma nedenleri nelerdir? 3- Türkiye'de halen yürürlükte olan zorunlu eğitim çağındaki çocukların okullaşma oranı nedir? Okuldan ayrılmak zorunda kalan çocukların yeniden eğitime kazandırılması için hangi politikalar yürütülmektedir? 4- Çocukların çıraklık adı altında çalıştırılmasının ve MEŞEM sisteminin, çocuk çalıştırılmasını meşrulaştıran bir model haline gelmiş olması Bakanlığınızca nasıl değerlendirilmektedir? 5- MEŞEM kapsamında çocukların çalıştığı işyerlerinin denetimi ne sıklıkla yapılmaktadır? İş güvenliği ve çocuk hakları çerçevesinde bu işyerlerine yönelik uygulanan denetim prosedürleri nelerdir?