BAĞIMSIZ MECLİS ARŞİVİResmî kaynak. Açık yöntem.
meclis.orgmeclis.orgMECLİS’İN AÇIK HAFIZASI
YAZILI SORU ÖNERGESİ

ÇED kararlarının oluşturulması sürecine ilişkin

7/28719 · 2025-05-20

TBMM ayrıntıları ↗

Kaynak bilgileri

Dönemi ve Yasama Yılı
28 / 3
Esas Numarası
7 / 28719
Başkanlığa Geliş Tarihi
20.05.2025
Önergenin Özeti
ÇED kararlarının oluşturulması sürecine ilişkin
Önergenin Sahibi
İzmir Milletvekili İbrahim AKIN
Önergenin Muhatabı
Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM
Önergeyi Süre Dışı Cevaplayan
Çevre, Şehircilik Ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM
Son Durumu
Süresi Geçtikten Sonra Cevaplandı
Cevap Bildiriliş Tarihi
24.07.2025
BELGE ARŞİVİ

Özgün belgeler, doğrudan okunabilir.

Yazılı Soru Önergesinin Metni — özgün belgenin ilk sayfası
ÖZGÜN BELGE / 2 SAYFA

Yazılı Soru Önergesinin Metni

Kaynak belgenin yerel kopyası; SHA-256 ile doğrulanabilir.

Belgenin metnini oku

PDF’den çıkarılan metin. Satır düzeni özgün belgeyle farklılık gösterebilir; kontrol için PDF’yi açın.

'BVV T'' -HALKLARIN EŞİTLİİ* L:: EMOKRASİ PARTİSİ GRUP ÜALKANLIĞI cvs Sayı: Tarih 287 J9 TÜRKİYE BÜYÜK MİLLET MECLİSİ BAŞKANLIĞINA Aşağıdaki sorulann Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat KURUM tarafından Anayasa’nın 98’inci ve İçtüzüğün 96’ncı ve 99’uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. İbrahim AKIN İzmir Milletvekili O Bakanlığınızca Çevresel Etki Değerlendirme Yönetmeliği Uygulamaları Genelgesi (2009/7) yürürlüğe konulduğu zaman Genelge’nin iptali için birden fazla dava açılmış bu davalar sonucunda Genelge’nin bir bölümü iptal edilmiştir. Ancak, Genelgenin mahkemelerce iptal edilen ya da yürütmenin durdurulması karan verilen Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) olumlu kararlanna konu, yapılacak işin/projenin yaşama, yaşam alanlanna yapacağı etkinin değerlendirmesine gerek duyulmadan, proje uygulanırken ve uygulanması durumda oluşacak etkiler değerlendirilmeden, bu etkilerin önlenebilir olup olmadığı belirlenmeden yapılmaktadır. Projenin etkileri hakkında ÇED raporlarında belirlenenlerin doğru olup olmadığı bile belirlenmeden, giderilebilir etkileri ile bunlara ilişkin önlemlerin bile yeterli olup olmadığı tespit edilememektedir. ÇED süreci İnceleme Değerlendirme Komisyonu (İDK) toplantısı ile başlamakta ve sonuçlandınlmaktadır. Başvuruya konu proje usulen İncelenmekte, idare tarafından onaylanmaktadır. ÇED sürecinde ilgili idare tarafından yapılamayanlar, eksik yapılanlara mahkeme kararlarının tümüyle gözden geçirilmemesi, halkın, emek, meslek örgütlerinin itirazlarına eklendiğinde başvuruya esas olan proje, iş, çevresel ve sosyal etkileri ne olursa olsun Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ya da ilgili İl Müdürlükleri tarafından doğrudan onaylanmaktadır. Bu Genelge uygulaması ile Halkın Katılımı Toplantısı yapılmamakta, yöre halkının, demokratik kitle (emek, meslek, ekoloji) örgütlerinin dava açarak iptal ettirdiği projelerin değişiklikleri hakkında söz hakkı engellenmektedir. Mahkeme kararları ile doğal alanların korunmasımn imkânsız olduğu tespit edilmiş projelerin, 2009/7 sayılı Genelge’ye göre ÇED olumlu kararı ile sonuçlandınidığma ve yürütüldüğüne şahit olunmaktadır. ÇED gerekli değildir kararlarında da benzer bir süreç işlemektedir. Türkiye’de bugün itibarıyla, verilen tüm kararlar içinde, valiliklerce (Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlükleri) onaylanan ÇED gerekli değildir kararlannm oranı, %97,75’e ulaşmıştır. Bu bağlamda; 1- Bakanlığmızca 2009/7 sayılı Genelgeye göre verilen ÇED olumlu ve ÇED olumsuz kararlannm sayısı nedir? Hangi Projelere kaç kez uygulanmıştır? Bakanlığınız ÇED Genel Müdürlüğü’nde 2009/7 sayılı Genelge’ye göre yeniden ÇED süreci işletilen projelerin onaylanması gerektiği yönünde bir iç işleyiş kararı var mıdır? 2- Türkiye ölçeğinde mahkeme kararlarına göre alınacak önlemlerle doğanın korunmasının imkânsız olduğu tespit edilen, yapılmalan ve onaylanmalarının n hukuka ve bilime aykırı olduğu belirlenen projeler; 2009/7 sayılı Genelgenin yürürlükte kalması konusunda ne düşünüyorsunuz? 3- ÇED olumlu kararma karşı açılan davalarda mahkeme kararları bilirkişi raporlarına dayanmakta; bilirkişiler bilimsel verilere göre, yerinde yapılan incelemelerle raporlannı düzenlemektedirler. Yerinde yapılan incelemelerle doğal alanlarda korumanın mümkün olmadığı mahkeme kararlanyla tespit edilmiş alanlarda mahkeme kararlannı dikkate alarak değişiklik yapmak mümkün müdür? 4- Bakanlığınızın 2009/7 Genelgesine göre verdiği onaylar için gerekçeniz nedir? Neden bilime ve hukuka aykırı olduğu belirlenen mahkeme kararlarında belirtilen işler/ projeler için yeniden ÇED olumlu kararlarını alıyorsunuz? 5- Valiliklerce verilen ÇED gerekli değildir kararlarının gerekçesi nedir? Bu kararlarla onaylanan neredeyse bütün projeler ÇED ile konulan ve uluslararası sözleşmelere konu olan doğanın korunması ilkesine uygun mudur?
Belge parmak izi ve kaynak

67685aee0f941a9c74663220d77e14c235beeef9b07158ce07b6ca42420ee803

2026-10-13T16:58:59 UTC
Süresi Geçtikten Sonra Gelen Cevap — özgün belgenin ilk sayfası
ÖZGÜN BELGE / 4 SAYFA

Süresi Geçtikten Sonra Gelen Cevap

Kaynak belgenin yerel kopyası; SHA-256 ile doğrulanabilir.

Bu belgeden okunabilir metin çıkarılamadı. Özgün PDF’yi görüntüleyebilirsiniz.

Belge parmak izi ve kaynak

2d02cc4f324a128bba85b90f0d21a2bccb6bf2854f490060d97145e3ba1dd2f2

2026-10-13T16:54:55 UTC

MECLİS’İN AÇIK HAFIZASI

Keşfet

Resmî kaynaklar ↗

Bağımsız arşiv · TBMM’nin resmî sitesi değildir.